Father's Day: Ân Tình Của Người Cha (Việt Hải los angeles)
 2006-06-17
 "Còn cha gót đỏ như son
Mất cha tâm thức soi mòn từ đây
Công cha dưỡng dục vun đầy
Núi cao thăm thẳm ơn này dâng cha
 

Có cha như có nóc nhà
Không cha lạc lõng đời là bơ vơ
Cho con hình ảnh tôn thờ
Cha đi ngày đó con bờ quạnh hiu..."

("Cha Tôi", VHla/Father's Day 2004) 

Tôi làm bài thơ trên khi ngày Lễ Cha đến gần hơn. Nếu mẹ là hình ảnh gần gủi nhất khi người con mới chào đời và mẹ mang con trong bụng mình 9 tháng 10 ngày với bao vất vã, khổ cực thì sự liên hệ kỳ diệu giữa tình mẫu tử qua ống nhau truyền sự dinh dưỡng để con của mẹ được tượng hình khôn lớn. Với hình ảnh ban sơ gắn bó, chặt chẽ giữa tình mẫu tử đó, vai trò người cha bị phai nhạt đi chăng ?

Thưa không hẳn như vậy đối với những người con được hình ảnh người cha đi bên cạnh những năm tháng măng non rồi trưởng thành của cuộc đời thì cuộc đời sẽ mang nhiều ý nghiã nồng nàn hơn, hạnh phúc hơn cho tình phụ tử vốn thắm thiết như định luật của thiên nhiên.

Những ngày còn bé, tôi nhìn cha trong trong bộ quân phục đại lễ tôi thần tượng ông làm sao đó! Dáng ông đầy oai phong, uy nghi của nét anh hùng trong tôi. Cha tôi vẫn là những hình ảnh gần gủi đưa tôi từng bước đi chuẩn bị khi tôi va chạm với những ngày đầu đời. Nếu người mẹ là người đóng góp cho từng mạch máu, từng sợi gân cơ cứng cáp tạo dựng hình hài trực tiếp từng dòng sữa đầu đời, hay qua những món ăn mà tôi khoái khẩu, hay những quần áo mới mà mẹ mua cho ngày khai trường hay mừng đầu năm, thì cha đến với tôi nhiều ý nghiã của sự gian nguy khi tôi gặp phải hay những rèn luyện có tính cách thử thách ngoài trường đời.

Tôi còn nhớ phòng tôi ngủ ở lầu 2, kế bên có lùm cây mận hồng đào từ nhà láng giềng chià sang. Tôi thích những chùm hoa trắng nở rộ khi mùa mận đến, trong cái tuổi ngây thơ của thời tiểu học, trong lúc ngồi học bài và bổng nhìn ra cửa hành lang, một chú rắn lục đang lẻn chui vào phòng tôi từ cây mận ngoài kia. Đầu óc tôi toé hỏa tam tinh trong nỗi sợ sệt tôi la hoảng lên. Cha tôi từ phòng bên cạnh chạy sang với cây baton đập chú rắn đang núp dưới gầm giường ngủ của tôi. Rồi một lần khác cha tôi đưa anh em chúng tôi đi Cát Lái hóng mát và dự picnic cuối tuần với các gia đình bạn bè của ông, tôi còn nhớ ở tuổi đầu đời thật liếng khỉ tôi đu cành cây khô cạnh bờ sông, nhánh cây bỗng gãy đôi, tôi văng xuống sông ông nhào theo cứu tôi lên bờ. Những kỹ niệm thời niên thiếu đó làm sao tôi quên được ? Nó hiện về trong tôi đẹp đẽ như đầu mùa Xuân tôi theo cha tôi đi mua mai vàng về chưng trang điểm căn nhà cho những điềm may kết lộc đầu năm.

Cha tôi có sức khỏe dẻo dai, bền bỉ, tôi nhớ ông tập luyện võ thiếu lâm, thái cực quyền, hít thở khí công và tập chạy bộ. Hồi tôi còn nhỏ có những sáng sớm chủ nhật ông và tôi chạy bộ tàng tàng từ góc đường Cường Để và Lê Thánh Tôn gần bến Bạch Đằng ngược về hướng đường Thống Nhất để vào Sân Hoa Lư, rồi chạy nhiều vòng trong đó, tôi chạy lẽo đẽo theo sau mà đôi chân gần như rã rời, lứa tuổi lên 9 hay 10 của thời còn non nớt. Cha tôi vẫn tiếp tục chạy và hít thở điều hòa vòng cái sân vận động này, tôi mệt lã cứ tà tà tiếp tục cuốc bộ quanh sân sau khi cảm thấy mình hết xí quách. Đoạn ông chạy băng qua mặt tôi, bằng cử chỉ trìu mến ông xoa nhẹ lên đầu tôi và nói vọng theo: "Hãy ráng lên con!". Vâng, câu nói tuy tầm thường như vậy mang nhiều ý nghĩa đặc biệt với tôi sau này khi trưởng thành. Khi đi học võ ra giao đấu bị trúng đòn của đối phương, hay giao đấu tennis nếu có thua phải về luyện lại, hãy ráng lên và ráng lên,... Rồi oan khiên khi hai mùa thu năm ấy tôi bị hai con quái vật "Celebral Hemorrhage Stroke", tức chứng tai biến vỡ mạch máu não đốn tôi ngã quị như một võ sĩ bị hạ đo ván, tôi nhìn 2 cháu con trai tôi, tôi nhớ đến lời khuyên năm xưa của cha tôi "Hãy ráng lên con!" và tôi cố gượng đứng dậy cho các con tôi hiểu rằng cha chúng sẽ luôn cố gắng và không bỏ cuộc.

Những kỹ niệm thời niên thiếu với cha tôi vẫn đong đầy trong trí nhớ. Khi cái thuở mới đi học ông là người gò tay cho tôi tập viết, ông hướng dẫn tôi những bài toán đố khó khăn với tâm trí thơ ấu tôi tại bậc tiểu học. Cha tôi là người đầu tiên dạy tôi viết và phát âm từng câu Anh ngữ và Pháp ngữ. Khi đau yếu, cha tôi phát thuốc cho uống, những viên thuốc nhức đầu hay cảm cúm đầy ân tình của thời xa xưa đó đã tạo cho tôi cái tiền lệ để sau này tôi phát thuốc lại cho các con tôi. Ngày lễ Cha kể về Cha, nhớ về Cha, tri ân Cha với những ân tình phụ tử vốn nồng nàn, vốn thiêng liêng, hay để nhớ về dĩ vãng cũ vẫn sống mãi và thật đẹp trong tôi.

Năm 1963 khi ông sang học tại Mỹ, ông gửi về cho gia đình một bức hình chụp ông cùng 3 người bạn đồng khóa của (1) hải quân hoàng gia Úc, (1) Đan Mạch và (1) Hy Lạp tại cây cầu sơn đỏ Kim Môn (Golden Gate). Bốn người thanh niên trong bộ lễ phục hải quân đại diện cho QG mình và họ khoác thêm áo navy overcoat màu navy blue đang tươi cười rạng rõ trước ánh ban mai của mùa Xuân chan hòa tại vịnh San Francisco, mặt sau ông ghi vài dòng chữ mà nét chữ ông viết quen thuộc và trân quý trong ánh mắt tôi:

"Hải con thương,
Ba hy vọng sau này con có dịp sang đây để nhìn thấy cái kỳ quan Golden Gate Bridge này của thế giới. Nó thật hùng vĩ con à. Ba TPD".

Hôm sau tôi mang vào lớp học khoe ngay với các bạn học, mà cả bọn nhóc tì của tôi xuýt xoa. Có đứa bảo: "Ba mày le thế!". Tôi cười tít mắt vì "tuổi trẻ thích lấy le đấy". Thật ra chúng tôi chả đứa nào dám ước mơ xa vời như chuyện thần tiên đặt chân đến một xứ giàu có mà lại xa xôi, thì cái ước mơ đặt đôi chân nhỏ bé lên vĩa hè gần chân cầu Kim Môn của San Francisco vốn là chuyện thần thông, hoang đường. Nếu có mơ thì bọn nhóc chúng tôi chỉ dám mơ ước được có một lần bước lên phi cơ để xem bên trong nó như thế nào và có được cái cảm giác mình ra sao khi nó bay trên mây thôi thì chúng tôi hả dạ lắm rồi.

Sau này ông được thả ra sau khi bị tù đầy tại miền Việt Bắc 13 năm, ông sang Mỹ sau gần 30 năm mà ông đã đến xứ này. Mùa hè 1993, tôi chở ông lên San José thăm các bạn ông, xong tôi đưa ông ghé thăm bên nhà vợ tôi tại Sacramento, trên đường về lại trùng hợp ngay Father's Day, tôi đánh đường vòng qua San Francisco trước khi về lại Los Angeles. Tôi cho xe đừng tại công viên khu rest area ngay chân cầu Kim Môn. Hai vợ chồng tôi trong bộ đồ sweat-suit và khoác áo chiếc áo tennis jacket. San FranCisco vào 3 giờ chiều có gió lồng lộng lùa trên mặt biển thổi lạnh cóng chân tay dù là mùa hè nắng vẫn còn nhiều, nắng chiều chiếu xuống dòng nước biển xanh. Ánh mặt trời chiếu sáng từ hướng Oakland cho thấy cả vùng trời bao la quanh vịnh thật đẹp mắt. Dáng của Ba tôi lúc này trông quá già, ông ốm yếu, hom hem trong nỗi ngậm ngùi của tôi, ông khoác chiếc áo pardessus đen phủ kín người để chống lạnh, tôi ôm cha tôi khi máy ảnh liên tục bấm hình do vợ tôi làm phó nhòm. Tôi kể lại cho cha tôi nghe bức hình năm xưa mà ông gửi với lời ước mơ nếu tôi có dịp đến nơi đây để chiêm ngưỡng một kỳ quan thế giới, và vì chuyến đi đường vòng xa xôi này chỉ đưa cha tôi về lại dĩ vãng của ngày xưa mà ông đã quên lãng. Chuyến đi lại may mắn diễn ra đúng ngày lễ dành cho Cha hay ngày Lễ Cha, tôi bắt tay ông, xiết nhẹ trong nỗi hạnh phúc và hôn lên bờ vai gầy guộc của ông thay cho lời chúc mừng: Happy Father's Day.

Tình Cha trong thi ca:

Cũng để vinh danh cho nhiều người Cha khác từ các bạn bè tôi, tôi xin họ chia xẻ những niềm riêng tư để bài viết có nhiều điểm son hơn, đa dạng hơn về từng tâm lý hay cá tính đặc biệt của những người Cha. Hầu hết các bài gửi tôi nhận được là thơ. Ví dụ người bạn thơ của tôi là chị Vũ Hoài Mỹ (VHM) thường nhắc nhỡ về bố chị mà trong suốt cuộc đời chị, chị vẫn ái mộ cha mình hơn tất cả hình ảnh nào khác. Có thể ông là người nuông chiều và lo lắng cho con nhất trần gian theo sự cảm nhận của chị. Nhân ngày giỗ của ông cụ ngaỳ 5 tháng 5, chị sáng tác bài thơ "Nén Hương Lòng" mà VH xin trích thuật vài đoạn trong bài thơ dài 48 câu như sau:

"Sáng nay chim hót điệu bùi ngùi
Ánh nắng bình minh kém vẻ tươi
Vạn vật cỏ cây buồn giỗ Bố
Lòng con thổn thức giọt sầu rơi.

Về vùng kỷ niệm tuổi thơ ngây
Hạnh phúc nuôi con lớn tháng ngày
Theo Bố gót hồng khi chớm mỏi
Triền vai Bố ngọt giấc con say..."

Khi VHM tập tễnh bước vào lớp mẫu giáo, bố mình cầm tay tập cho chị viết những mẫu tự non nớt, đầu đời, rồi bố tập cho VHM đánh vần Việt ngữ.

"Mỗi tối Bố cầm tay tập viết
Đánh vần Bố dạy đọc vài chương.

Bố vun đầy ắp những thương yêu
Con út nên luôn được Bố chiều
Mẹ mắng... "nuông nhiều càng nhõng nhẽo"
Bố bênh con... Mẹ cũng cưng theo"

Bỏ 12 câu và đọc tiếp bài thơ "Nén Hương Lòng" của VHM:

"Bố người đôn hậu lại bao dung
Thương vợ, yêu con đến tột cùng..."

Nhà thơ tâm sự tiếp là người thầy hướng dẫn chị vào thơ, họa, văn chương cũng như nghệ thuật là chính bố mình. Bởi thế tôi không ngạc nhiên khi chị cho những dòng thơ thật thi vị mà "Bố là tất cả trong con":

"Lớn lên Bố dạy biết làm thơ
"Bé" được ngồi xem Bố đánh cờ
Bố vẽ cho con say hội họa
Hồn con bố ướp cả trời mơ...
...
Bố, nguồn an ủi của đời con
Nhờ Bố niềm tin mãi vẹn mòn
Cổ thụ, nơi con làm điểm tựa
Tim yêu ấp ủ tất lòng son..."

Ngày giỗ Bố để nhà thơ ôn về dĩ vãng của thuở xưa, để nuối tiếc những ngày cũ còn có Bố đi bên cạnh cuộc sống, để những ý tưởng còn Bố là điều hạnh phúc trong cuộc sống, còn Bố là còn gia sản tinh thần của tình phụ tử mật thiết và vô giá:

"Hôm nay giỗ Bố nhớ miên man
Tim vẫn quặn đau nỗi bàng hoàng
Bất hạnh ôi, ngày con mất Bố
Ước mơ từ đấy cũng phai vàng...

Giờ đây con biết ở nơi cao
Phụ tử tình thâm vẫn dạt dào
Nâng đỡ, dắt dìu con mỗi bước
Bố yêu, tình Bố tựa ngàn sao..."

Nhà thơ nhớ nhung về Bố mình khi đốt nén hương lòng ngày mùng 5 tháng 5, nhà thơ cầu xin cho Bố mãi mãi siêu thoát về miền Thánh phúc:

"Bên di ảnh Bố ngọn đèn hồng
Con hứa giữ mình luôn thủy chung
Siêu thoát Bố vui miền Thánh Phúc
Đây, con dâng Bố Nén Hương Lòng!"
("Nén Hương Lòng", Ngày 05/05/2004, VHM)

Nhà thơ Vũ Thị Thiên Thư(VTTT) kể lại tâm sự Cha mình, một cán bộ y tế tại nông thôn, đã sát cánh cứu giúp người dân trong làng và các anh em Nghiã quân bị thương khi chiến đấu. Người lính và dân lành đến với ông được chữa trị và họ thường gọi ông là "bác sĩ", trong hoàn cảnh đất nước thiếu thốn, phong vị này nói lên nghĩa cử tri ân vị ân nhân giàu lòng từ tâm, bác ái. Bài thơ có tựa đề vỏn vẹn một chữ "Ba":

"Đốm thuốc đỏ trên tay
bóng đơn ngồi hiu hắt
Ba đốt đêm dài
Một đời mãi miết
những anh em nào
đã cùng nhau
dựa kề nỗi chết
những bàn tay nào
bấu víu vào nhau..."

Người Cha miệt mài xã thân cứu giúp người vì lòng nhân từ của ông, vì lương tâm chức nghiệp "cứu nhân độ thế", những lời tâm tình mà ông thường chia xẻ với các con:

"Áo trắng một trời mơ
Ba đứng trong sân nắng mới lên rực rỡ
lời nhắn nhủ dạt dào
thầy yêu kính thân trao
"Nầy các con...
...Lương Y như từ mẫu...,""

Khi người em ruột của ông là một Nghiã quân bị trúng đạn, ông cố gắng cứu chữa cho em mình, bệnh nhân trong cơn đau rên la, lòng ông đau như quặn thắt:

"Bàn tay chưa mỏi mệt
nối từng mảnh thịt da
chuyền từng giây sự sống
lòng đại dương bao la
Nồi da nấu thịt xương rời rã
củi anh em đốt từng mảnh quê hương"

Sau năm 75, dưới chế độ mới khó thăng tiến cho tương lai các con, rồi một ngày kia ông đưa các con vượt biên. Khi các con lên tàu ra đi, ông đứng trên bờ nhìn theo mà lòng buồn tan tác...:

"cơn trốn chạy
bao nhiêu máu
bấy nhiêu xác thân mồ chung biển cả
dao cưa lòng Ba
ruột gan đoài đoạn
trăm nhánh sông con
một dòng sông lớn
con ạ!
Đời chia xa...
Thả xuống trùng khơi
bầy con tan tác..."

Khi các con đi rồi, Cha ở quê nhà hiu quạnh. Tình thương con của Cha đã dâng cao như ngút ngàn. Tác giả nhớ lại những ngày cũ khi mà giữa tình phụ tử, hai bên sống trong hai đầu nỗi nhớ: Con nhớ Cha và Cha nhớ Con:

"Ba gọi thầm "...con ơi !"
Đóm lửa mong manh
Ba ngồi soi đêm lạnh
sợi chỉ mành
ngọn đèn lu
cơn gió lanh chanh
Con bên nầy biển nhớ
Trùng trùng vây quanh"
("Ba", Vũ Thị Thiên Thư)

Tưởng cũng nên ghi nhận VTTT là cây bút được trúng giải văn chương 2004 do nhật báo Việt Báo tổ chức qua bài văn "Ba Tôi Sang Mỹ Thăm Con Cháu". Xin chia vui cùng VTTT.

Bài Viết Về Cha Cảm Động:

Tôi có dịp đọc bài tùy bút được trình bày dưới hình thức một lá thơ của tác giả Đàm Giang viết "Một Ngày Cho Bố". Bài văn đăng trên trang Phan Chu Trinh – Đà Nẵng thật cảm động, tôi không nén nỗi xúc cảm khi đọc ngòi bút này:

"Bố thương mến của con,

Đã hơn ba mươi lăm năm qua, không tuần lễ nào, tháng năm nào mà con không nhớ đến bố, ngày nào con cũng đi ngang qua hình bố trên bàn thờ thờ cúng tổ tiên, và con vẫn không khỏi ngậm ngùi ân hận không được nhìn thấy bố một lần chót trước khi bố nhắm mắt lìa đời.

Là con gái út, bố dành cho con nhiều độc quyền, nhiều ưu tiên, và cho con nhiều thời giờ hơn với các anh chị của con. Bố bận rộn những ngày con còn nhỏ khi bố phải làm việc cực khổ để nuôi gia đình, và chúng con không bao giờ thiếu thốn vật chất. Lớn lên vào trong Nam , bố dành nhiều thì giờ hơn và những cuối tuần bố đã dắt chúng con đi chơi khắp nơi mà con nhớ nhất là những buổi đi dạo trong sở thú, đi coi gánh xiệc với những trình diễn hồi hộp mà con nhắm mắt nắm chặt tay bố vì sợ. Khi mẹ bảo con học đàn thì bố muốn con học nấu cơm tây, nên con đã có đặc ân của cả bố và mẹ.

Con đã hàng giờ ngồi say mê nhìn bố vẽ những bức tranh thủy mạc mực tầu mài nghiên ống nước, kỷ niêm bốn bức tranh Mai Lan Cúc Trúc của bố vẫn còn đây...
Những ngày bố đau vì bệnh suy tim mỗi ngày một gia tăng, mẹ thường bảo con mang thưc ăn vào phòng riêng cho bố vì bố phải ăn nhạt và uống thuốc. Bố không chịu ăn nhạt và mẹ biết con có thể năn nỉ bố để bố siêu lòng.

Ngày bố và mẹ rời Việt Nam đi du ngoạn và bố nói bố sẽ đi vào nhà thương bên Âu Châu để Bác Sĩ chẩn đoán và trị bệnh, con không ngờ đó là lần chót chúng con thấy bố. Bố đã giã từ cõi đời sau một bữa ăn trưa và trong giấc ngủ buổi trưa tại nhà thương, nhẹ nhàng êm ái. Như vậy đó !! Thật khó cho con chấp nhận sự thật. Tại sao ? Tại sao ? Bố còn quá trẻ, bố mới 56 tuổi !!

Con vẫn nhớ bố, con vẫn ngậm ngùi... Bố ơi, dù con đã trưởng thành, dù con đã thành công trên trường đời, trong tâm tưởng con vẫn là đứa con gái nhỏ bé được bố cưng chiều suốt một đời. Bố mãi mãi là thần tượng, là người cha yêu kính, là một nghệ sĩ có ảnh hưởng đến sự phát triển cá tính của con.
Con luôn luôn yêu thương kính trọng bố. Con của bố.
Giang."
(Đàm Giang - June 16 2002)

Kế tiếp là bài thơ "Cha là Người thầy vĩ đại" của Giáng Nga. Ý thơ tác giả dùng gợi về hoài niệm:

"Duy nhất mình Con, Cha càng thương
Đứa con gái rượu nghịch vô cùng
Hay ăn nhưng mãi mà không lớn
Bé hạt tiêu dành sức chạy rong
Tòng tam tụ ngũ với con trai
Làng trên xóm dưới phá dài dài..."

Kỷ niệm khi mà người cha theo sát những sinh hoạt của con thơ vì Cha nuông chiều:

"Những ngày thật đẹp lên năm sáu
Nhảy mái nhà, leo tít ngọn cây
Cha là người dạy "con khỉ con"
Biết đi xe đạp bẻ cua tròn
Biết ôm bút mực say mê vẽ
Biết cả làm thơ thẩn vụng non
Lên tám Cha cưng luyện đánh cờ..."

Bài thơ khá dài nên được trích đoạn về những dấu yêu, những nhớ nhung của tác giả về người cha của mình:

"Mười bảy tiễn con đi lấy chồng
Cha mong con bé sẽ bao dung
Yêu đời với trái tim bay nhảy
Với nụ cười tươi đôi mắt trong."
("CLNTVD", Giáng Nga)

Tết là dịp đoàn tụ gia đình, Tết là mùa xuân mang hạnh phúc đầu năm đến cho người dân Việt. Tuy vậy, biến cố Tết Mậu Thân 1968 cũng đã đem đến cho thi nhân Ngọc Anh những u buồn, vì Tết Mậu Thân đã nghiệt ngã cướp đi mạng sống của cha cô.

"Tháng sáu hằng năm,ngày lễ Cha
Vết thương ngày cũ xé toang ra
Băm sáu năm rồi không ngơi nghỉ
Một ngày là một cõi xót xa..."

Lệ nhoà oan khiên cho người con khi mỗi độ xuân về hay lòng ngậm ngùi trong ngày lễ nhớ đến Cha hy sinh vì công vụ cho QG. Chinh chiến chia ly con người để thi nhân mãi mãi xót xa khi nhớ về Cha vì sự ra đi ở tuổi thanh xuân của ông:

"Máu Ba thắm đỏ tà áo trắng
Lệ nhoà, đất thảm, thế gian đau !
Da ngựa bọc thây thời chinh chiến
Lông hồng bay bổng chốn mây qua
Thể phách tinh anh về xứ Phật
Mười phương Cực Lạc khấn cho Ba".
("Lễ Cha, Nhớ Mậu Thân 68", Ngọc Anh)

Thi nhân Hồng Vân cũng mang cùng tâm trạng như Ngọc Anh, dâng đóa hoa trắng tưởng nhớ đến cha mình:

"Tiễn biệt Cha đi bầu trời trong
Lệ rơi giả biệt khóc tiếng lòng
Đường đời trầm luân bao nghiệt ngã
Kỹ niệm bên Cha chẳng xóa nhòa..."

Tiễn biệt Cha đi rồi con về với quạnh hiu, những lời tụng niệm u hoài của Bát Nhã Tâm Kinh văng vẵng tận thiên thu:

"Tiễn biệt Cha đi trời giăng nắng
Hồn con hiu quạnh sao trống vắng
Dâng tiếng lòng tâm kinh Bát Nhã
Văng vẵng âm trầm ngày tiễn Cha."
("Tiễn Cha", Yvonne Hồng Vân)

Thi nhân kế tiếp thương cha già sống lẽ loi tại quê nhà, khi người mẹ đã quá vãng. Từ Paris, người sáng tác bài "Nhớ Mong":

"... Con viết vần thơ nhớ Ba nhiều
Thương Ba xiết kể biết bao nhiêu
Những ngày kế cận bên con cháu
Lòng vui như nắng ấm mỗi chiều"

Nỗi nhớ mong về Cha để nhớ từng bữa cơm gia đình, hương vị vẫn nồng nàn dù chỉ là bữa cơm đạm bạc:

"Nhớ lắm Ba ơi con nhớ Ba !
Bữa cơm đạm bạc khói hương trà
Ân cần Ba thăm nom từng đứa
Bàn chân Ba dạo bước bên nhà..."
("Nhớ Mong", Kính tặng Ba yêu quí,
Trung Dĩ, La Rochelle, 26/02/2003 CHTT9).

Thi nhân của bài thơ kế theo học chương trình Pháp suốt bậc trung tiểu học và học Anh ngữ bậc đại học, tuy vậy lòng cô chan chứa một quả tim đầy tình tự Việt Nam. Cô là người đẹp một thuở của Sàigòn, nhưng lòng hiếu thảo và tình thương yêu mẹ cha vượt khỏi hạnh phúc hôn nhân. Khi cha không còn hiện hữu trong cuộc sống, cô ở độc thân lo cho mẹ già. Một đức tính hiếu hạnh, hiếm quý tại xã hội phương tây, và đây là bài "Ơn Cha" của Mỹ Hạnh, M.Curie:

"Lời Cha dạy dỗ năm xưa
Nghe như văng vẳng lòng chưa quên người
Ơn Cha nghiã nặng sáng ngời
Bao năm vẫn nhớ những lời Cha khuyên
Cha đi giấc ngủ bình yên
Những lời cha dạy hãy siêng chuyên cần..."

Được rèn luyện trong tinh thần từ bi vô ngã, thi nhân ấp ủ lấy lý tưởng cho riêng mình cái chân giá trị "Thờ Cha Kính Mẹ". Chị nêu một gương hy sinh hạnh phúc cá nhân cho tuổi già của mẹ, tôi cho là tấm gương đáng kính:

"Vào đời quảng đại tu thân
Gương cha bát ngát tinh thần vị tha
Dẫu đời ví phỏng phong ba
Ơn Cha nghiã Mẹ vốn là trân châu".
("Ơn Cha", Mỹ Hạnh, Xuân 2003)

Hình ảnh người Cha già biểu tượng cho gốc cổ thụ dâng bóng mát đời con. Trong cái tình tự gia đình khi mà ca dao Việt Nam vẫn ví công Cha cao như núi thì trong cái ý nghiã đó thi nhân Bích Tuyết sáng tác bài thơ "Cha Tôi" như sau:

"Cha già như bóng mát
Che phủ rợp đời con
Công Cha như núi non
Non cao tận ngút ngàn
Tỏa rộng bầu trời xanh..."

Trong bài thơ 20 câu, tôi nêu ra những dòng tiêu biểu. Như ước mơ của những người con hiếu hạnh cầu xin cho Cha mình sống mãi, khoẻ mạnh:

"Còn Cha đời hạnh phúc
Ấp ủ mãi đời con
Cầu xin Cha khoẻ mạnh
Mãi mãi con còn Cha...
Happy Father's Day !"
("Cha Tôi", Bích Tuyết)

Hạt Cát là nhà thơ có nhiều bài thơ mượt mà, mang đầy tình tự quê hương, cô sáng tác bài thơ "Nhớ Ơn Cha" để tri ân và nhắc lại những kỷ niệm xưa khi mà người cha hy sinh và đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích con cái học hành để xây dựng tương lai:

"Con một tuổi, cha năm mươi đầu bạc,
Về làng quê cha vui thú thôn vườn.
Không ruộng rẫy nên nếp nhà thanh bạch,
Một đàn con, lương hưu trí khiêm nhường.
Dù túng bấn vẫn lo con tập, sách
Mặc xóm giềng lắm kẻ cứ dèm pha:
"Ở nhà quê con gái cho đi học,
Lớn lên rồi cũng làm vợ người ta" ..."

Ở miền quê, thôn xóm thuở xa xưa việc người con gái dấn thân vào đường học vấn không được đánh giá cao như nơi đô thị. Điều cảm động cha ân cần khuyến khích con đi học, mỗi bước tiến thành công của con là Cha mừng. Phải chăng đó là niềm mơ ước chung của cha mẹ Việt Nam ?

"Con nhớ mãi ngày thi vào Đệ Thất,
Cha ân cần tay nắm dắt con đi.
Xe đò chật, cha con ngồi chen chút,
Cha dặn dò chẳng thiếu một điều chi.
Con thi đậu cha mừng rưng nước mắt..."

Nhớ về từ dĩ vãng của mấy thập niên đã qua rồi, màu thời gian đã phai dần qua làn tóc để tưởng nhớ về Cha mà hồn dâng dòng lệ rưng rưng:

"Mới ngày nào, mấy chục năm thấm thoát,
Tóc con giờ cũng đã bạc cha ơi!
Ngồi nghĩ lại, nhớ lời cha muốn khóc,
Nhờ ơn cha, con hãnh diện làm người".
("Nhớ Ơn Cha", Hạt Cát)

Bích Khuyên là nàng thơ xuất thân từ quê hương của nữ sĩ Sương Nguyệt Anh, nơi quê hương của gạo trắng, nước trong, của rừng dừa Bến Tre. Nhưng lời tình tự kể về nỗi xao xuyến lòng như sau:

"Một đêm mưa mơ dáng cha trở về
Ru con ngủ à ơi thời thơ ấu
Con chim nhỏ bình yên trên cành đậu
Quên những ngày bão táp gió mưa sa
Mẹ đã xa như bóng xế chiều tà
Con chỉ có tình Cha niềm an ủi..."

Một ngày kia con khôn lớn theo chồng xa hình ảnh của Cha. Người Cha già sống đơn chiếc nơi quê cũ và rằng Cha vẫn mãi trông ngóng chờ tin con. Con như điểm tựa của nỗi nhung nhớ ở tuổi xế chiều. Ôi, tình phụ tử này thiêng liêng và biểu tượng cho bao người cha già Việt Nam nơi quê xa hay tại bất cứ nơi nào trên mặt đất nhớ con chớ cho đến cuối đời, thương con thương cho đến ngày nhắm mắt ra đi:

"Tình của Mẹ, nghĩa Cha vô bờ bến
Cao tựa núi, bao la như lòng biển
Con tắm mình trong hạnh phúc, yêu thương
Rồi một ngày con sống kiếp tha phương
Chống gậy trúc mỗi chiều Cha ra ngỏ
Đêm dần xuống nặng thêm lòng thương nhớ
Đứa con khờ nay phiêu dạt nơi đâu ?"

Rồi khi con trở về quê xưa, bóng Cha không còn nữa, một trời cảnh cũ đìu hiu, vắng lặng để con gọi Cha trong tiếng vọng từ hư không, để con thêm nuối tiếc ngày cũ và để con khao khát lời ru của Cha thay Mẹ hiện về từ dĩ vãng xa xôi:

"Khi con về vườn cũ trắng hoa cau
Gọi "Cha hỡi !"... Ôi! Một trời vắng lặng
Mới thấu nỗi biệt ly đau cùng tận
Mất Cha rồi khao khát tiếng ru hời".
("Tiếng Cha Ru Con Ngủ", Bích Khuyên)

Đi lấy chồng ở tuổi trăng tròn, rồi xa quê hương, nhà thơ Tuyết Phượng mang nỗi sầu ly hương qua bài lục bát 24 câu về "Nghĩa Mẹ Tình Cha":

"Xa quê xa bóng Mẹ hiền
Nuôi con vất vã truân chuyên một đời
Công Cha nghiã Mẹ sáng ngời
Xa Cha con nhớ những lời khuyên răn..."

Thi nhân nhắc lời Cha khuyên lơn là lòng từ tâm, gương Cha cho con là sự cần cù, nhẫn nại để khi con ra đời đạt sự thành công thì đó là hạnh phúc của Cha:

"Gương Cha căm cụi siêng năng
Nuôi con khôn lớn Cha hằng từ tâm
Đời Cha nhẫn nại âm thầm
Mong con hạnh phúc vạn lần Cha vui...".
("Nghĩa Mẹ Tình Cha", Tuyết Phượng)

Từ kinh đô văn hóa Paris, tôi nhận được đoản thơ của nhà thơ Ngọc Diễm, vốn có hồn thơ văn lãng mạn, ND cho tôi biết bài "Gửi Hương Cho Gió" là bài thơ nhớ về người Cha. Bất cứ trong bối cảnh nào cô cũng thấy bóng ẩn hiện của người cha ấp ủ trong cuộc sống:

"Tôi thấy ai cười qua dáng mưa,
Tôi nghe tiếng nói những chiều xưa.
Bao ngày hoa lệ luôn còn đó,
Kia bóng ai ngồi dưới nắng trưa... "
("GHCG", 5.2004, NT Ngọc Diễm, France)

Thi nhân kế từ bắc Cali, Ngọc An chia xẻ tâm sự khi kể về Cha mình qua sáng tác "Giọt Lệ Nhớ Cha", một bài thơ cảm động và khá dài:

"... Cha của con bóng hạc xế chiều
Tuổi 88 thân Cha mòn mõi
Từng bước Cha đi khập khểnh hắt hiu buồn
Đôi mắt mờ… mây bạc trắng giăng giăng
Hoàng hôn đổ, màu tóc Cha bạc trắng "

Người con từ hải ngoại về Vũng Tàu thăm Cha, Cha già xót xa khi nhìn con tuổi đời chồng chất, nhưng cuộc sống lẻ bạn làm cha suy tư. Cha cầu mong con được hạnh phúc trong cuộc sống trước ngày cha ra đi:

"... Lần nầy con về, Cha lặng lẽ xót xa
Trong đôi mắt như có điều nhắn gửi
Con của Cha, nay tuổi đã về chiều
Cha hy vọng trong chuổi ngày còn lại
Được thấy con có hạnh phúc, có tình yêu
Chẳng lẽ... con của Cha bóng lẻ đìu hiu
Đã miệt mài hơn hai mươi năm chẵn
Kiếp phù sinh tuy dài nhưng rất ngắn
Thoáng giật mình... Cha đã sắp quy tiên..."

Lời người con thưa cùng cha cuộc sống mình hạnh phúc là khi làm điều xã hội phước thiện và lo cho vẹn tròn chữ hiếu. Thật vậy, hạnh phúc có thể là do niềm vui tâm linh khi mà tâm hồn ta tìm được trạng thái thanh thản, khi tư tưởng an lạc, thư thái hay bằng lòng với những điều gì mình có...

"Và tâm con luôn hướng cõi niết Bàn
Mong hướng thiện, mong làm điều phước thiện…
Lần nầy con về lo chữ hiếu
Kim Tỉnh con xây, yên chỗ Cha nằm
Mẹ một bên Cha ở một bên
Khi giải tỏa Mẹ về bên Cha gần gủi
Nghĩ điều nầy lòng con thêm buồn tủi..."

Bỏ đi một đoạn dài, lời thơ thi nhân luyến tiếc vì hình ảnh xa xưa của người cha vốn khoẻ mạnh, cao lớn và quắc thước. Thời gian trôi qua đã hủy hoại sức khoẻ và nhân dáng của người Cha nhân ái để rồi cuộc đời chỉ là sự tương phản xót thương:

"Biết lần nữa con về … Còn được gặp ?
Mắt lòa, chân khập khểnh
Đưa vòng tay gầy guộc khẳng khiu
Ôm hôn con… con gái Cha yêu"
("GLNC", TL Hoàng Lan/Ngọc An )

Tình Cha trong âm nhạc:

Nói về ngày tri ân Cha, tôi muốn mượn những bài hát vinh danh Cha của các nhạc sĩ hay những bài thơ ca tụng ân tình cha trong cuộc sống của chúng ta. Có thể nói nhạc phẩm gần gủi với tôi là bài "Cha Là Tất Cả Trong Con", nhạc Mai Đức Vinh, lời phỏng dịch từ bài thơ nguyên tác Anh ngữ: "You've been everything to me" bởi nhà thơ Vương Ngọc Long (VNL):

"Cha là tất cả trong con
Là Thầy dậy dỗ cho con nên người
Là người Bạn thiết vui chơi
Là gương mẫu mực sáng soi vô bờ
Là lòng độ lượng bao la
Là người Anh cả chẳng hà nệ chi

Cha ơi! con nói được gì"

Tôi yêu bài nhạc này vì nó gần gủi với kỹ niệm cũ của tôi khi tôi tìm về quá khứ để luyến tiếc theo từng câu thơ của VNL:

"Cha ơi! con nói được gì
Những điều con nghĩ, những khi con làm
Cha ơi dù có thế nào"

Với tôi hình bóng người cha của những năm tháng khôn lớn vẫn in bóng đậm đà, người cha chế ngự cho một quyết định tối hậu mình nghe theo, người tiêu biểu cho hướng đi khi mình chập chững bước ra ngoài xã hội:

"Cha ơi dù có thế nào
Lòng con vẫn mến dạt dào thương Cha
Đôi khi con chẳng một lời
Nói gì mua được nụ cười của Cha
Ước gì Cha hãy thứ tha
Những gì con đã làm Cha bẽ bàng
Có điều con mãi tin rằng
Rằng Cha với Mẹ vẫn hằng thương con!"

Sự bao dung của tình phụ mẫu đối với con cái bao la như trời biển. Nếu ai hỏi tôi người đàn ông nào cưu mang hay thương tôi nhiều nhất, tôi không cần suy nghĩ nhiều mà chỉ đưa hình ảnh của cha tôi.

Trong nhạc phẩm "Cha Yêu" của nhạc sĩ Quốc Vượng, ta thấy rằng hình bóng người cha được mô tả thật nồng nàn, yêu mến như:

"Một chiều lang thang mình tôi bước âm thầm
Đường về hôm nay đã vắng bóng cha
Nhớ mãi dáng người cha yêu xưa
Cha yêu ơi mình con trong mưa
Giờ naỳ ngồi đây lòng thương nhớ cha đã rời xa
Kỷ niệm thơ ngây ngày xưa quá êm đềm
Ngọt ngào trong tim năm tháng khó quên
Đến phúc cuối cầm tay cha yêu..."

Giờ cuối cùng của Cha nhắn lại các con của Cha hãy thương yêu, đùm bọc lẫn nhau. Ngày con khôn lớn không còn Cha nữa, mặc dù tiếng lòng dặn dò của cha vẫn sống mãi trong con.

"Mong bao con phải thương yêu nhau
Lời người con xin nguyện luôn khắc sâu suốt cuộc đời
Cha yêu ơi con nhớ không quên ngày đó
Khi con thơ khôn lớn bên cha từng ngày
Giờ còn đâu nữa ngọt ngào thơ ấu..."

Tình cha con vốn lưu luyến, vốn nhiệm màu trong dòng huyết quản, tạo dựng bởi sự gắn bó, khắng khít do sự tự nhiên của đất trời:

"Cuộc đời ai biết đâu ngày mai
Con không quên năm tháng bao la tình cha
Dang đôi tay ôm ấp con thơ vào lòng
Người là ánh sáng rọi đường con bước
Cha ơi mãi không quên tình cha."
("Cha Yêu", Quốc Vượng)

Người Cha đi tù vì chế độ CS sau biến cố tháng 4 năm 1975 vốn nhiều vô số. Cuộc đời lê lết kiếp cha chịu địa ngục trần gian của CS thì số phận người con cũng chia chung số kiếp lầm than, thi nhân NT Bích Ngọc sáng tác bài "Con Nhớ Ngày Cha Đi Tù":

"Con nhớ ngày cha đi tù
mắt mẹ ướt thâm quầng đêm khó ngủ
gặm củ sắn mẹ dành cho chưa đủ
con đói cha ơi!

Trạc phân bò năm ấy đội qua sông
nước ngập ướt tràn xuống môi con mặn
sông vô tình vẫn trôi bình lặng
bão tố cha ơi! Bão tố tơi bời!"

Gia đình vắng bóng người Cha là một điều bất lợi. Hình ảnh người Mẹ hiền chân yếu tay mềm phải bơ vơ chống chọi với thiên tai chỉ còn là nỗi thương tâm, tội nghiệp:

"Lũ lụt đi qua, rơm ướt mẹ phơi
cong người xuống, mẹ gồng trên vai hẹp
gánh cả giang sơn, đầu trần, không dép
mẹ thẫn thờ, lảo đảo gọi tên cha..."
(VH bỏ đoạn cuối)

Nhà Thơ Thanh Thanh đã chuyển dịch sang lời Mỹ đăng trong một nội san Anh ngữ cho các người cha Mỹ hiểu tâm trạng Bích Ngọc:

"THE DAYS DAD GOT IMPRISONED

How harrowing were the days dad got imprisoned:
Mom could hardly sleep, got her eyes wet, rings wizened.
Gnawing the tiny rootstock Mom spared for me: how sad!
I was so hungry, dad!

The cow feces I bore on my head across the river,
Wetted, dripped from the basket, salted my lips.
The heartless stream was still flowing to make me shiver.
Oh dad! such storms had risen to break life into chips.

After the flood, mom dried the damp hay nearly kaput;
Humping her back, she carried on either slender shoulder
The burden of family responsibility, bareheaded, barefoot;
She staggered, listlessly calling for dad, the householder..."
(VH skipped the last paragraph)

THANH-THANH
(geocities.com/POETfromVIETNAM)

Nhạc Anh ngữ về Cha:

Về nhạc Anh ngữ nói về người có khá nhiều, tuy nhiên trong bài viết này tôi chỉ nêu ra 2 bài tiêu biểu qua lời chuyển dịch Việt ngữ để bài văn sẽ bớt chiều dài của nó:

Bài hát tôi tình cờ nghe trong một đêm thanh vắng trên đài TV Mỹ và rung động nhiều lắm: "Cha Yêu, Cha Có Nghe Tiếng Con Không ?" do nữ nhạc sĩ Charlotte Church sáng tác thật cảm động từ lời ca đến cung điệu buồn u uẩn, khi người con dâng tiếng lòng như van lơn, như tha thiết có người cha bên đời. Tôi nghe trong sự mủi lòng. Khi người con biết quý trọng và nói lên sự cần thiết của hình ảnh của người Cha mà mình yêu quý. Xã hội Hoa Kỳ chịu sự chia ly gia đình quá nhiều qua nạn tan vỡ trong hôn nhân. Để rồi có những người con lạc loài, lẻ loi, bơ vơ mơ bóng người Cha đến với mình, hãy che chở mình. Cha vẫn là biểu tượng thiêng liêng từ tâm tưởng của người con:

"Lạy trời
Con xin lạy trời
Cho ánh đèn soi sáng đêm khuya
Như hồn cha soi sáng tâm hồn con,
Cha có nghe tiếng con nói ?
Cha có thấy con không ?
Cha có tìm con khi con lạc giữa đêm khuya ?
Cha có ở gần con không ?
Cha có nghe tiếng con nói ?
Cha ơi, xin cha cho con thêm can đảm nha cha ?
Nhìn trời cao, con thấy hằng triệu ánh mắt,
Ánh mắt cha đang ở nơi nào ?
Bây giờ cha ở đâu vì hôm qua mình đã chia ly ?
Và cửa trời đã đóng chặc ?
Màn đêm tối thẫm mịt mù
Gió bay lạnh lắm cha ơi
Thế gian bao la xung quanh con lạc loài
Xin cha tha thứ cho con
Xin cha hãy hiểu tiếng lòng của con
Cha ơi con kẹt giữa dòng sông cuộc đời
Cha có nghe tiếng con cầu khẩn ?
Những gì con nói
Dường như màn đêm vang vẵng tiếng vọng
Con nhớ hết những điều cha dạy
Những quyển sách cha đọc cho con
Con xin những lời cha đọc
Giúp con nghị lực qua cơn giông tố trước mặt nghe cha ?
Hàng cây sừng sững quá cao
Con cảm thấy mình quá bé nhỏ
Ánh trăng kia càng lẽ loi, ngàn sao kia càng nhạt dần
Cha ơi cha có biết con thương cha lắm không ?
Cha ơi cha có biết con cần cha trong đời không ?
Cha ơi, cha có biết con nhớ thương
Đêm đêm cha hôn con khi đi ngủ không ?
(Trần Việt Hải chuyển ngữ)

Bài thứ hai là "Papa" do nam ca nhạc sĩ Paul Anka sáng tác và lời Việt chuyển ngữ là "Cha Tôi". Paul Anka là người ca sĩ có giọng ca trầm ấm, đôi khi thì cao vút. Lời ca khúc này lại tương phản với bài trên, nó cho thấy tình Cha cho con thật đậm đà, thật nồng nàn và bao la như biển cả. Trách nhiệm hay thiên chức Cha Mẹ vẫn cao cả trong một xã hội đạo đức và nhân bản. Cha đi làm nuôi con khôn lớn và sống trọn vai trò mà lương tâm giao phó: Thương Yêu, đùm bọc và lo lắng cho con cái:

"Mỗi sáng Ba đi làm để nuôi gia đình,
cho chúng con đủ ăn,
áo mới luôn, quần mới luôn,
có đôi giày cho vui bước chân.

Cứ mỗi khi đêm về là Ba đến giường,
đắp chăn giùm con,
khẽ hôn vào trán con,
đọc tiếng kinh cầu sau khi đã xong.

Sống với Ba êm đềm rồi con lớn dần,
dần theo thời gian,
đã thấy da mồi tóc sương,
Ba cũng già đi theo tháng năm.

Thương cho Má,
Má yếu đuối sức kém hay ốm đau.
Cũng biết thế,
khiến Ba thương, thương cho Mẹ, ôi Mẹ yêu.
Khi Mẹ chết, Ba điên lên và Ba hét lên:
"Xin cho tôi qua đời thay cho vợ tôi !"

Cứ đến khi đêm về,
là Ba chối từ bước lên lầu trên,
Má chết đi phòng trống vắng,
Ba yên ngủ ngay trên ghế đôi.

Con nhớ hôm ngọt ngào lời Ba nói:
"Hỡi con của Ba,
Ba sống như người lớn khôn,
Ba đơn chiếc nhưng mãi không già."

Mỗi lần hôn đàn con mình,
nhớ tới tiếng Ba nói,
vẫn luôn vang lên trong tim:
"Các con còn sống là Ba còn sống."
Nhớ hoài ! Ôi, con nhớ, con nhớ hoài,
lời nói của Ba, và của Ba.
Không quên, con không quên,
lời nói của Ba còn mãi..."
(Phỏng dịch từ nguyên tác "Papa")

Lời kết:
Qua đoạn cuối bài thơ của Nguyễn Thị Bích Ngọc mà bản dịch Anh ngữ do thi sĩ Thanh Thanh chuyển ngữ cùng hai bài ca Anh ngữ trình bày qua lời phỏng dịch Việt ngữ nói về ân tình của cha, VH xin kết thúc bài viết đón chào dịp Father's Day 2004. Cầu xin một ngày Lễ Cha thật bình yên, thật hạnh phúc và thật vui vẽ đến tất cả các người cha Việt Nam đã lo lắng cho con cái dù ở gần hay vẫn còn xa cách vì lý do nào đó. Cầu chúc quý bác, thân phụ các thân hữu của Việt Hải và quý anh em hiện mang vai trò cha một ngày vui đầy mãn nguyện.

VH xin cám ơn tất cả các bạn đã gửi thơ đóng góp cho bài viết chung này, để từ đó bài viết mang sắc thái đa dạng về hình ảnh của những từ phụ, dù là người cha thôn quê hay người cha thành thị, người cha của mỗi miền đất nước Việt Nam, bắc, trung hay nam đều cho thấy điểm tương đồng như nhau: Lòng cha vị tha, quảng đại và tình cha thương con cái vô bờ bến những vần tục ngữ hay ca dao Việt Nam đề cập trong dân gian.

Sau hết, VH xin gửi lời tri ân thiên thu đến Cha mình đang an nghĩ nơi chốn tuyền đài: "Con viết cho Ba bằng nụ cười và bằng nước mắt nhớ nhung và thương yêu... bây giờ và mãi mãi về sau. Và cuối cùng mình sẽ gặp lại nhau..."

"HAPPY FATHER'S DAY"

Ghi chú: VH cũng xin gửi tặng cháu Uyển Diễm và kính dâng hương hồn cố trung tá Nguyễn Quang Hưng, một người cha tuyệt vời.

Việt Hải los angeles

=========================================

Tôi Cần Một Người Cha
 

Việt Hải


Ngày lễ Cha Father's Day đã qua đi, nhưng dư âm nhẹ nhàng của tình gia đình trong tôi dường như vẫn phảng phất quanh quẩn đâu đây. Tôi nghiệm ra cái khuynh hướng sống cho mình khi mỗi năm qua hầu như khi tôi càng tăng tuổi đời thì tuổi tâm hồn lại tỉ lệ nghịch trở về tuổi thơ càng gần gũi hơn, điều này khiến các nhà phân tâm học hay tâm lý học nói tuổi trẻ hướng về tương lai và tuổi già nhìn về dĩ vãng. Tuổi trẻ có hy vọng của buổi bình minh cuộc đời, tuổi trẻ có nhiều mộng ước, tuổi già quay lại quá khứ, để nhìn lại đoạn đường dài khổ ải, nhiều gian truân hay thành tựu đã qua. Với tôi, dĩ vãng là quyễn album với bao nhiêu điều đáng nhớ, buồn có lẫn vui có và tất cả trôi qua êm đềm, từ lúc xong trung học, leo lên đại học với lý tưởng của tuổi thanh niên, với nhiều giấc mộng Kinh Kha, giấc mơ kinh bang tế thế đóng góp một phần nhỏ cho quê hương trong nổ lực xây dựng miền nam thời hậu chiến. Nhưng rồi chẳng may xứ sở bị bọn người man rợ CS từ rừng rú trở về do yếu tố may mắn "chó ngáp phải ruồi" hay do cơ hội "nước đục thả câu" như lũ mọi lạc hậu vớ được cành vàng đóa ngọc miền nam VN. Thế rồi cái ước mơ của tôi là sự thất vọng. Nhớ về chuyện ngày cũ của 75, tôi ra đến Côn Sơn lúc năm giờ chiều ngày Một tháng Năm lòng sụt sùi căm hận phe CS đã thành công thôn tính miền nam và nghẹn ngào khi nghe trên radio bọn CS ăn mừng chiến thắng thống nhất đất nước. Rồi ngày tháng qua đi, sau gần ba thập niên người CS nuốt khúc xương miền nam trả bằng cái giá khó khăn vì cả trong xứ hay bên ngoài mức chống đối họ vẫn dâng cao. Vì họ không đến với nhân dân bằng cái tình tự dân tộc, không bằng sự thu phục nhân tâm, mà người CS tượng trưng cho sự áp bức, tham ô và khát máu. Với gần ba mươi năm ly hương, xa nhà với bao nhiêu khổ ải, bao nhiêu gian truân, bao nhiêu thăng trầm của cuộc sống, nhưng cuối cùng cuộc đời lại lắng đọng khi có gia dình, có con cái, và chính những tuổi thơ xung quanh tôi đem tôi về tuổi hồn nhiên của những năm tháng đã mất đi.

Sáng ngày 15/06 tôi ngủ nướng vì đêm qua thức khuya mệt mỏi do việc thức khuya soạn bài viết cho ngày Quân Lực 19-06, cháu Hải Việt nhảy chồm lên giường nằm bên cạnh, cháu rót nhỏ vào tai tôi "Happy Daddy's Day, ba ơi!, hôm nay là ngày của ba mà, thức dậy đi nha!". Tôi ôm cháu hôn lên tóc. Đứa anh Hải Nam cũng nhảy tót lên giường nằm bên kia, trong khi mẹ hai cháu đã ra khỏi phòng chuẩn bị dọn dẹp nhà cửa chuẩn bị cho một ngày mới, ba cha con chúng tôi chụm đầu vào nhau tán dóc chuyện trên trời, chuyện dưới biển, những chuyện của bọn nhóc tì, những chuyện vẩn vơ lắm, và tôi cố hoà mình với hai con.
Nam nói: "Con có "prepared" cho ba bài thơ, con đọc nhen ba". Tôi đồng ý gật đầu. Cháu đọc:

"Today is Father's Day
I am with my father
He hugs me and
tells me a good story
He’s my hero
He’s my example
I like his name
I carry his name
Our name is ocean
We like ocean
I wish him a good health
He’s always my father
And I love him.
Hải Nam"

Xong cháu trao tôi tấm thiệp vẽ tranh lập thể Picasso ngoằn ngoèo đủ thứ màu hoa mè technicolor, bức hình người cha đang nắm tay đứa con, xa xa một đứa bé khác. Cháu bảo cô giáo kêu mỗi học trò phải làm thơ tặng cha, xong cô giáo giúp sửa thơ nếu phạm lỗi chính tả. Cháu nhớ hè năm ngoái chúng tôi đi picnic hè ở biển Dana Point, tôi bảo hai cháu chữ "hải" trong tiếng Việt là "biển", là "ocean" nên cháu nhớ khi đặt thơ. Tôi nhớ ngày hôm đó ba cha con chúng tôi ngâm mình trong ánh nắng chói chan nam Cali, sóng biển tràn vào bờ nhấp nhô, chúng tôi nhảy tránh từng con sóng rì rào tràn vào bờ. Dù đã bôi kem chống nắng nhưng chúng tôi trông như những con tôm hùm lobster luộc chín và da bị khô nên cảm thấy rất rát khó chịu mấy ngày liền.
Tôi phê bình bức tranh lập thể vẽ ba cha con chúng tôi đang đùa với sóng biển Dana Point, tôi hỏi:
"Sao Nam vẽ ba cha con mình giống cha con Bart Simpsons quá vậy, cả ba đều có mái tóc "punky" dựng đứng, đeo cái "sun glasses" to tổ bố như cái "desert sun mask" người ta đi trong sa mạc".
Mấy lúc gần đây khi xem TV tôi thấy tội nghiệp cho đoàn quân viễn chinh Mỹ khi tiến quân từ Kuwait ở phía nam hướng về mục tiêu phía bắc là Bagdad bị cuốn vào cơn bão cát sa mạc, nên mỗi quân nhân đều đeo một cái kiếng chống cát thật to, như bức hình Bart Simpsons của Nam. Cháu cười khúc kha khúc khích.
Rồi Việt chen vào nói: "Con làm cho ba cái "special gift" nè! Ba mở thử ra đi!".
Tôi mở chiếc hộp do cháu tự làm bằng giấy loáng màu bạc, phía bên trong là một sâu chuỗi tràng hạt mà cháu nói là cho tôi dùng để lần chuỗi khi ngồi thiền. Cô giáo của Việt ra dự án làm quà tặng cho cha, trong khi cô giáo của Nam chủ trương làm thơ chúc. Tuy nhiên đối với tôi cái công lao và tấm lòng của các cháu là niềm vui lớn cho mình. Việt chêm xen kẽ cứ 5 viên hạt xám lợt là một viên xanh dương đậm. Nên màu sắc của xâu chuỗi rất hợp với nhau. Tôi xoay sang hôn cám ơn Việt. Nam đề nghị tôi kể một truyện về ngày Father's Day. Tôi nhớ đã lâu rồi tôi có đọc trong báo Los Angeles Times nói về chuyện rất thương tâm mang tựa đề "Tôi cần một người cha" (I want a father).

Tôi nhìn hai cháu chăm chú theo dõi lắng nghe ông bố kể chuyện. Trong thời gian chiến tranh Đệ II Thế Chiến, một người lính hải quân Hoa Kỳ tử trận theo tàu khi quân đội hoàng gia Nhật Bản bất thình lình tấn công Trân Châu Cảng hôm sáng ngày 7 tháng 12, 1941, gây tổn thất cho gần 3.600 quân nhân Hoa Kỳ. Người lính thủy mà tôi nói trong chuyện tối mấy hôm trước đó được người vợ từ California thông báo bà vừa hạ sinh bé trai cho ông, bé trai vừa chào đời mạnh khỏe và ông hẹn sau công tác hải hành thì sẽ về với vợ con. Nhưng ước mơ không bao giờ đến với ông và ông chưa bao giờ được cái hạnh phúc bồng đứa con đầu đời của mình và con ông đã bất hạnh vì thiếu người cha. Khi lớn lên người con sống trong hoàn cảnh mặc cảm thiếu bóng người cha, người con rất tủi thân và cô đơn trong lớp học khi thấy bạn bè đều có cha. Ông này khi lớn lên vẫn ấp ủ tấm hình cha ông mặc quân phục hải quân và hình hôm lễ đám cưới của cha mẹ ông tại Los Angeles. Học xong trung học ông nối gót thân phụ gia nhập vào binh chủng hải quân. Khi giải ngũ ông thường viếng thăm và ủy lạo những chiến sĩ Mỹ tham dự trận thế chiến thứ hai. Chuyện chung qui nói về hình ảnh người cha có hấp lực vô biên với người con.

Chuyện thứ hai trong loạt bài tôi đọc nói về một người cha hành nghề xe hàng vận tải (freight truck). Người tài xế xe hàng tại Kansas đang trên đường công tác giao hàng ban đêm tại một thành phố lân cận nhà ông, khi được tin người vợ ông chuyển bụng sắp sinh nở ông vội vã chạy gấp về sau chuyến giao hàng. Xe về đến thành phố nơi gia đình ông cư ngụ ngay tại lối rẽ từ freeway xuống exit đường quá cong cộng thêm thời tiết xấu, tối mờ của ngày 23 tháng 12 khi nhân loại nô nức đón lễ Giáng Sinh, xe ông lật bánh rơi xuống ruộng, tai nạn đã cướp mất cuộc sống của một người cha. Vì hối hả về lo cho vợ con mà ông đã đổi bằng mạng sống của mình. Cái chết của ông để lại huyền thoại về cha đối với người con gái duy nhất của người đàn ông tài xế xe vận tải. Cô con gái sau này đỗ bằng cao học y tế công cộng (MPH) và cô làm giám đốc phòng an sinh xã hội cho một viện dưỡng lão ở New York. Điều lý thú tình cờ là cô lập gia đình với người chồng luật sư thuộc liên đoàn bảo vệ các tài xế xe vận tải. Cô con gái này cả đời ước ao có được giấc mơ có một lần được cha cô hugging, ôm vào lòng. Đối nhiều người điều ước mơ đó quá đơn giản, quá tầm thường, nhưng đối với cô chỉ là ước mơ hão huyền, chẳng bao giờ có được trong cuộc sống.

Tôi kể chuyện cuối trong loạt chuyện ngày lễ Cha trên báo cho Việt và Nam nghe. Chuyện anh chàng mù giáo sư trung học về âm nhạc. Tại tiểu bang New Jersey, một gia đình hai vợ chồng bị chết cháy do sự phát hoả của đèn treo Giáng Sinh trên cây thông. Thông thường hằng năm tại Mỹ nạn hỏa hoạn hay xẩy ra do cây thông trang hoàng mùa Giáng Sinh bị khô héo và các bóng đèn treo trên cây thông để nhiều giờ làm cho nhiệt độ gia tăng và chạm vào những cành khô đưa đến sự phát hỏa. Giữa đêm khuya khi lửa trong phòng khách bị cháy. Phòng khách nằm giữa phòng cha mẹ và phòng đứa bé trai bốn tuổi, người cha can đảm băng mình qua lửa đỏ để cứu con mình. Ông đem cháu ra ngoài giao cho người láng giềng dù đứa bé bị lửa cháy áp phỏng nặng làm mù mắt và người cha quay trở vào nhà cứu giúp người vợ. Chẳng may vợ ông bị trặc chân té khi cố chạy ra ngoài, bà bị kẹt vì vết đau ở chân nên không thể đi xa hơn được. Lần trở vào cứu vợ ngọn lửa dâng to, phừng cháy dử dội nên là định mệnh oan nghiệt gây thiệt mạng cho cặp vợ chồng này. Đứa bé được người chú mang về nuôi nấng và sau trở thành một giáo sư âm nhạc bậc trung học. Ông nhiều lần tâm sự qua âm nhạc về hình ảnh can trường của cha ông khi xông vào biển lửa cứu mạng mình. Ông thèm một cảm giác của bàn tay huyền diệu, thương yêu của cha mình ôm lấy ông trong cuộc đời.

Tôi kết luận với hai con tôi là cả ba câu chuyện trên đều nói về hình ảnh người cha và những người con bất hạnh khi lớn lên cần có người cha đi bên cạnh cuộc sống.

***

Chiều hôm đó vợ tôi đề nghị đi ăn tối tại nhà hàng Todai trên đại lộ Ventura, thuộc thành phố Woodland Hills. Đây là một chi nhánh của hệ thống nhà hàng bán thức ăn Nhật kiểu "all you can eat" buffet, ăn bao bụng. Hai cháu con tôi rất vui khi đi ăn theo lối này vì cháu tha hồ lựa nhiều món ăn hợp khẩu cho mình và tháng rồi vào ngày lễ Mẹ, ngày Mother's day gia đình tôi đến ăn tại Super King Buffet, một nhà hàng Tàu "all you can eat" thuộc thành phố Simi Valley. Việt theo mẹ xếp hàng đi bên hàng seafood, tôi và Nam xếp bên hàng sushi. Nhà tôi vẫn biết rỏ tôi mê món sushi cá sống như mê văn chương, nhưng bà không nuốt nổi món sushi. Tôi ghiền sushi cá hồi salmon, cá thu tuna hay cá ngộ halibut hoặc California rolls. Mà khi ăn sushi tôi thường thích uống kèm món trà genmai, tức trà xanh có những hạt gạo rang rất thơm lừng. Nam lấy cho tôi chén soup shabu shabu, món soup truyền thống của dân Nhật có đậu nành, rong biển mang mùi seafood, Nam không quên lấy một diã wasabi và dưa gừng màu hồng, ginger pickles mà hai cha con tôi rất khoái. Việt mang về bàn cho tôi một diã cá salmon hấp và một chén salad. Tôi vẫn thường nghe nhà tôi dặn hai cháu vì "Ba đi đứng khó khăn hai con đi theo phụ giúp ba". Thật sự ít khi nào tôi nhờ đến con trừ phi vạn bất đắc dĩ mà thôi. Đây là giây phút tôi cảm thấy hạnh phúc về tình gia đình vì tôi chỉ cần nhìn hai cháu ăn ngon miệng và liên mồm nói tía lia, nhất là Hải Việt luôn hoạt bát, rất lanh lẹ như mấy chú Mỹ con. Dù là chúng tôi cố lôi kéo hai cháu về với nếp sống gia đình Việt Nam, nhưng trường học và xã hội bên ngoài đôi khi lấn áp tuổi thơ lớn lên tại đây. Giờ ăn chiều trong gia đình tôi từ lâu vốn mang không khí vui vẽ và ấm áp vì tiếng cười của trẻ thơ. Tôi tâm sự với nhà tôi ngay lúc này các cháu ở lứa tuổi 9 và 10 tuổi nên khi tụi tôi đi đâu thì hai cháu kè kè đi bén gót theo sau. Đây là giai đọan hạnh phúc nhất cho vợ chồng tôi vì các cháu đeo cha mẹ nhiều nhất. Mai kia hai cháu lớn và có bạn thân hay có bồ rồi những giây phút hạnh phúc gia đình sẽ bị loãng, mờ nhạt dần đi.

Nhà tôi nhắc lại việc học của hai cháu năm nay và tỏ lời gợi khen Nam được bốn giấy khen thưởng về toán, english spelling, good citizen và physical exercise (PE) môn chạy thi, cộng thêm trophy thi toán liên trường do học khu Los Angeles Unified School District tổ chức. Việt được ba awards gồm math, special project (viết bài văn ngắn, cháu chọn viết về nước Việt Nam) và PE môn hoola-hoop. Nam hỏi như vậy cháu có được thưởng đi biển picnic vào mùa nghỉ hè như năm ngoái không. Tôi đồng ý sẽ thực hiện. Tôi hỏi Việt muốn gì cho mùa hè. Việt chọn đi viếng hoặc Six Flags Magic Mountain hoặc Universal Studios. Tôi gật đầu luôn. Tôi hỏi hai cháu khi lớn lên hai cháu làm gì. Nam nói Nam muốn làm bác sĩ Gia. Tôi hỏi Việt câu tương tự, Việt bảo Việt muốn làm bác sĩ Tạo, tôi bật cười lớn xoa đầu hai cháu và nói bông đùa: "Vậy là ba có hai bác sĩ tếch ke ba tận tình nhé!".

Bác sĩ Gia tức bác sĩ Đoàn Gia Gia, có phòng mạch tại thành phố Alhambra, là vị ân nhân của vợ chồng chúng tôi. Chúng tôi lấy nhau sau mười năm bị hiếm muộn thì vị lương y này đã hóa phép thần thông cho chúng tôi có liền tù tì hai mụn con. Anh Đoàn Gia Gia có tâm hồn âm nhạc lắm, hồi đầu xuân Quý Mùi này tôi bắt gặp anh hát mấy bài họp ca xuân trên TV cable, đài 18 ở Los Angeles. Còn bác sĩ Tạo tức bác sĩ Dương Hồng Tạo, có phòng mạch tại thành phố Westminster, là bác sĩ tim mạch cho bà nhạc gia tôi và cả chính tôi. Bác sĩ Tạo khi đi học tại đại học Cal State Northridge, tôi có học chung với anh ấy mấy lớp vật lý và hóa học, sau này nghe anh sang học y khoa tại Harvard Medical school.

Năm trước khi có biến cố 911 xảy ra, nhà tôi có lần hỏi hai cháu lớn lên sẽ làm gì thì Nam bảo sẽ làm nhân viên cấp cứu paramedic cứu người bệnh hoạn, còn Việt bảo muốn làm lính cứu hỏa fire-fighter leo lầu xông pha vô cứu người bị kẹt lửa cháy, khi đó toàn trường mấy cháu được học về các gương anh hùng cảnh sát và nhân viên cứu hoả bên New York. Phần khác hai cháu có học thêm võ thuật thiếu lâm, nên các huấn luyện viên lúc nào cũng nhắc nhở những kỷ luật của võ sinh như giúp người, gan dạ và khiêm tốn. Tôi nghỉ đây là những yếu tố mà thanh niên rất cần cho cuộc sống. Vì học võ nên hai cháu rất thích xem loại phim võ hiệp của Hollywood do Thành Long Jackie Chan hay Jean Claude Van Damme đóng. Có lần Nam bắt chước nam tài tử Van Damme nhảy tung lên cao đá cánh cửa phòng ngủ thật tan thương, cánh cửa sút bản lề ra và gãy toạt với lổ hổng bên giưã cánh cửa ván ép. Tôi cau mày nhăn nhó nói: "Kỳ sau muốn làm Claude Van Damme con đá nhè nhẹ dùm ba, đá kiểu này ba đau bụng quá!". Cháu lâm la lâm lét xin lỗi tôi.

Hôm vợ chồng tôi đưa hai cháu xem phim "Rush Hour 2" về, hôm sau Nam đóng vai Jackie Chan, Việt đóng vai viên thám tử Mỹ gốc phi châu Chris Tucker, tôi đi làm về nghe Nam nhái giọng Jackie Chan, Việt nhái giọng Mỹ New York gốc phi châu và tôi thật sự hoảng hồn, hú vía khi thấy hai thám tử Việt và Nam lăn nhào, lộn mèo như các tài tử movie stuntmen, con tim tôi muốn nhảy phóng ra ngoài theo những pha nhào lộn của hai đứa.

Tôi bực mình quát lên: "Thôi đủ rồi, nhào lộn kiểu này ba phải hỏi Blue Cross có trả tiền không nữa?".

Việt tiến lại gần hỏi khẽ: "Bộ ba hỏi hảng phim cho tụi con đi đóng phim hả?".
"Chưa có hảng nào mướn thì ba phải trả tiền co-pay nhà thương trước cho tụi con rồi. Con nhảy từ giường xuống sàn nhà cứng như vầy là có ngày gãy cổ như chơi, con biết không?", tôi bảo Việt như vậy.

Thật ra tôi vẫn biết mình khi lúc nhỏ bằng các cháu thì tôi thường bị gia đình "lên án" te tua vì bản tính quậy tanh bành, quậy "hết biết" của lứa tuổi tinh nghịch, phá phách. Bản tính con trai thường hiếu động, nghịch ngợm như rươi là sự thường tình. Vợ chồng tôi khi nuôi con thì cũng giống như mọi người, ai cũng mong những mơ ước hay những hy vọng tương lai mai sau cho các mầm non của mình, những giờ phút riêng tư của chúng tôi thì thường bàn về cá tính hay khả năng và sở thích từng đứa con. Tôi nhớ ngày xưa trong bàn tiệc với các anh bạn Việt Nam đồng hương tại đây, khi các bạn nói về ước mơ cha mẹ dành cho con cái, nhất là khi men bia đang ám ảnh, ve vãn tâm hồn chúng tôi, một anh bạn gốc thợ máy, tên Đức, buồn bã về cuộc đời của mình, anh buột miệng phát biểu:

"Tôi có hai thằng con trai, vợ chồng tôi ráng nuôi cho chúng nó với ước mong sau này hai cháu cố gắng học hành làm bác sĩ hay kỷ sư với người ta".

Ngồi kế bên anh Đức là một anh kỷ sư thiết kế cơ khí, tên Tài, làm cho hảng máy bay Lockheed trong vùng Burbank, anh Tài bị áp lực đè nặng của công việc lao tâm, mệt óc vì khi công tác đáo hạn mà kỷ sư chưa hoàn tất nổi thì sở thất nghiệp thật gần như lồng gang bàn tay. Anh Tài sau khi tu xong ly bia anh tự dưng phát ngôn ngông một câu tương phản ý với anh kia:

"Ai mong con người ta làm bác sĩ, kỷ sư, chứ mình chỉ ước thằng con duy nhất của mình làm thợ thầy cho đỡ mệt óc, đỡ máu cao! đỡ stress, hihihi...".

Lời nói năm xưa như những điều thật linh thiêng của vị thần tiên tri Nostradamus, mười lăm năm sau tôi khám phá ra anh bạn thợ máy có hai đứa con học ngành y khoa tại đại học John Hopkins, bên Baltimore, Maryland. Anh bạn kỷ sư toại nguyện với lời ước xưa vì cậu con trai duy nhất của anh Tài đang hành nghề thợ sửa ống nước, người con anh rất khéo tay, có năng khiếu về chân tay và có công ty plumbing thuê vài nhân công người Mễ giúp việc. Mỗi người có nếp suy nghỉ riêng tư, nhưng điều muôn thuở vẫn trúng như một chân lý là: "Mưu sự tai nhân, Thành sự tại thiên". Tuy vậy, hiếm hoi vẫn có sự ngoại lệ của cuộc sống trong kiếp nhân sinh của chúng ta vậy.

Nam đi lấy món tráng miệng cho tôi gồm thơm tươi, dâu tây strawberry và cantalope là ba loại trái cây tôi ăn hoài không chán và Việt trao ly vanilla soft ice cream khi cháu nháy mắt ra dấu: "Just eat it, I'll take care of you!". Tôi hôn lên mái tóc punky Bart Simpson của Việt và chìa lồng bàn tay mình cho cháu đập kiểu "Give me a five". Tôi muốn cám ơn những người thân đã cho tôi một cảm giác nhẹ nhàng, nhưng thật dễ thương trong tâm trí nhân ngày lễ Cha 2003.

Việt Hải Los Angeles
19-06-2003
==================================================

Viết cho ngày Father' s day

Chỉ còn non một tuần nữa là đến ngày lễ Cha, ba nhìn lên bàn làm việc của mình tại sở làm, cái ly "mug " bằng giấy có bài thơ Anh ngữ mà cô giáo Mason giúp con làm lấy, để tặng cho ba ngày Father's Day năm ngoái, ba vẫn còn yêu quý nó như ba yêu quý con. Những vần thơ mà cô Mason đã giải thích cho con từng ý nghĩa, mà tựu trung nó phản ảnh cái tình cha con của mình:

"I thank you on this Father's Day,
For all the love you send my way ,
The things we learn, the games we play,
The many things you do and say.
***
Of all the dads, I must confess.
I think you are very best !
So please sit down to forget your stress,
Kick up your feet and take a rest ,
Please use this mug to make a brew,
A bag of green tea also includes ,
From my heart to you with all my love !
I really love you .
Trần Phước Hải Việt.

Hải Việt con yêu của ba,
Ba rất vui mừng khi nhận được món quà, mà con đã bỏ ra nửa buổi học, để cùng cô giáo nắn nót làm tặng ba. Dù rằng con chưa có khả năng Việt ngữ, để con viết lên những dòng thơ Việt ngữ tặng ba. Nhưng đó là những điều quý báu, được âm thầm làm bằng tấm lòng của con. Mỗi buổi sáng khi vào sở làm, ba uống trà xanh, ba vẫn nhớ hai anh em con. Những gói quà tầm thường của con, là những bằng ban khen hay những tác phẩm nghệ thuật của hai làm trong lớp học mà ba đã ưng ý và chân quý nhất, và ba đã chưng bầy khắp văn phòng làm việc của ba.

Hải Việt biết không? Tháng 6 trước ngày lễ Father's Day năm 1994, mẹ con đã tặng ba một món qùa vô giá, đó là sự chào đời của con. Ba bồng con trên tay lần đầu tiên đúng vào ngày Father's Day năm đó. Là một người Việt Nam sống ở xứ Mỹ, ba vẫn nuôi những ý nghĩ cổ điển, hơn là thế hệ của các con, vì ba vẫn hay so sánh những giá trị tốt đẹp của Việt Nam và cái hay của xứ người. Người Mỹ có ngày Mother's Day vào tháng 5, và Father's Day vào tháng 6 , thì người Việt Nam mình có ngày lễ Vu Lan để tưởng nhớ đến cha mẹ vào ngày 7 tháng 7 âm lịch. Ba ao ước các con sau này sẽ tìm hiểu nhiều hơn về văn hóa, và nguồn gốc Việt Nam của mình khi lớn lên. Cội nguồn dân tộc Việt Nam được bắt đầu bởi những câu đồng dao, mà ngày hôm nay con và anh con thi đua nhau ê a cả ngày. Mấy tuần trước thầy Bằng lớp Việt ngữ Văn Lang đã khuyến khích lớp học của hai con, học thuộc lòng câu đồng dao phổ thông như:

"Công cha như núi Thái Sơn .
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chẩy ra,
Một lòng thờ mẹ kính cha ,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con".

Thầy Bằng đã giải thích trong lớp học, cũng như mẹ giải thích cho con mỗi tối, những câu ca dao Việt ngữ mà con đã học. Cái vốn liếng tiếng Việt của con mỗi ngày, sẽ mỗi gia tăng, nếu hai con tiếp tục hoc Việt ngữ, rồi con sẽ yêu tiếng Việt hơn, văn hóa Việt hơn, và sẽ gần gủi với người Việt Nam nhiều hơn. Nước Việt Nam có nghèo nhưng sẽ không mang ý nghĩa văn hóa Việt Nam là xấu. Ðây là hai mệnh đề rất tương phản với nhau. Văn hóa Việt Nam mà ba đã hấp thụ, vẫn bàng bạc những ý tưởng rất xúc tích về chử "Hiếu " của người con đối với công ơn sinh thành và dưỡng dục của các bậc phụ mẫu.

Con yêu của ba, người ta đã ví công cha như trời cao vút như ngọn núi Thái Sơn, và so sánh nghĩa mẹ bao la, tràn trề như nước chảy vũ bão từ thượng nguồn. Do đó sau này con lớn lên, con sẽ có dịp học thêm, những bài học về chữ hiếu trong quan niệm đông phương, như chuyện Nhị Thập Tứ Hiếu, có thầy Mẫn Tử Lộ đã cực khổ gánh gạo nuôi mẹ già , hoặc tướng quân Nguyễn Trãi vì chữ trung hiếu, giữ ý chí quật cường của cha già là cụ Nguyễn Phi Khanh để dẹp tan giặc ngoại xâm, hoặc cụ Nguyễn Trung Trực đã tự nạp mình cho giặc Tây khi chúng bắt mẹ ông làm con tin. Ngược dòng lịch sử của dân tộc Việt Nam, dù không có ngày Father's Day hay Mother's Day chính xác, nhưng những tấm gương như thầy Mẫn Tử Lộ, hay những tấm gương của tiền nhân Việt Nam, vì chữ trung hiếu, hẳn không thiếu vắng trong sinh hoạt mỗi ngày, khi con cái lo lắng cho cha mẹ già, cho đến khi cha mẹ qua đời. Ðó chỉ là sự thường tình ở xã hội đông phương, khi mà có những người con, đã hy sinh cuộc sống riêng tư của mình để lo cho cha mẹ già. Ðó là sự kiện "nước mắt chảy ngược". Ba có người bạn thân đó là cô Mỹ Hạnh mà mẹ con biết, một lòng tận tụy với mẹ gìa, khi hy sinh hạnh phúc cá nhân của mình ngay tại xa hội Mỹ này. Ba viết dòng này lên đây để tri ân, những tấm gương Việt Nam thật sáng ngời, giữ chữ hiếu với các đấng sinh thành.

Trở lại câu ca dao con đã học, nó nói lên cái đức tính cao cả về tình cha nghĩa mẹ lo lắng cho con cái, và nó mênh mông như biển Thái Bình. Một thí dụ khác chẳng hạn như chú Tình tại Việt Nam bị chính quyền Cộng sản ép buộc đi vùng kinh tế mợi Chú đã kể cho ba nghe trong thư là khi gia đình chú đi khai hoang ở một vùng hoang vu, và gia đình chú phải tự túc mọi thứ, nên cuộc sống thật khó khăn, chật vật và rất nghiệt ngã. Không đủ như cầu lương thực cho gia đình, nên chú thím phải nhịn đói, để dành những phần thức ăn cho con cái. Khi thấy con cái thiếu ăn, chú thím cũng như bao cha mẹ khác, đã nghẹn ngào nhìn đàn con ốm còm cõi. Thím Tình qua đời vì đói khát, và kiệt sức cùng với chứng bệnh sốt rét ngã nước. Ðó là trường hợp cha mẹ bất lực không đủ điều kiện lo cho con cái. Cũng như trường hợp cha mẹ thương con một cách khác mà ba đã chứng kiến tận mắt tại một văn phòng, của một bác sĩ người Việt ở Van Nuys gần nhà mình. Một cặp vợ chồng người Mỹ rất trẻ đã khóc lóc van xin bác sĩ chữa trị cho con ông bà, đứa bé trai 5 tuổi của ông bà bị té ngã tét trán. Vết thương khá sâu, nên máu chảy ra rất nhiều, vài văn phòng bác sĩ ở gần đó đã từ chối không giúp đỡ họ, vì người cha thất nghiệp không có bảo hiểm. Vị lương y người Việt đã động lòng trắc ẩn, vì tình người, nên đích thân ông đã ra tay chăm sóc cho đứa trẻ miễn phí. Ðó là những cảnh tượng, mà văn hóa Việt Nam gọi là "nước mắt chảy xuống" khi cha mẹ lo lắng vì con cái. Ba kể thêm cho con nghe một trường hợp rất thương tại xứ Nhật Bản, ba vô cùng xúc động khi đọc bản tin này. Đó là câu chuyện rất thương tạm của một bà mẹ người Nhật, 40 tuổi, đã tình nguyện hiến 2/3 lá gan của mình cho đứa con gái 10 tuổi bị bệnh gan bẩm sinh từ nhỏ . Em bé gái đã một lần nhận gan từ người cha nhưng không hợp, thường thì tỷ lệ hợp đối với người đồng dòng máu khá cao. Lần này, tình trạng sức khỏe của em bé khả quan. Nhưng sức khỏe của người mẹ bị suy sụp nặng tới độ bị hôn mê, phủ tạng rối loạn, áp huyết cao . Các bác sĩ đã cố gắng chạy chữa, ghép cả một gan người đàn ông khác 30 tuổi cho bà, nhưng sau 9 tháng chống chọi với tử thần bà đã qua đời. Người con sống bằng sự hy sinh sinh mạng của mẹ mình thật là không biết phải trả ơn ra sao. Sự hy sinh của người mẹ rất đúng như câu: "Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra".

Cũng có trường hợp, các bậc cha mẹ là những tấm gương hy sinh cao cả vì con cái, họ đã can đảm bảo vệ con cái trong những hoàn cảnh hiểm nghèo, dù là loài vật hay nhân loại. Ba đã xúc động khi theo dõi một chương trình truyền hình bên Uùc châu về một người cha đã xả thân tử chiến với con cá sấu to lớn để bảo toàn tính mạng cho đứa con trai 7 tuổi của ông. Hậu quả là cá sáu đã đớp gẫy mất một chân của ông. Một chương trình khác về thiên nhiên và thú vật, ống kính truyền hình đã ghi nhận được khúc phim thật xúc động, khi một con gà mái can đảm chống chọi với con diều hâu ác độc, đang đe dọa tính mạng của đàn gà con. Gà mái đã chiến đấu tới cùng với diều hâu, nhưng cuối cùng gà mái đã thua cuộc, và bị diều hâu xé xác. Bởi vậy con à, tình cha nghĩa mẹ rất là thắm thiết, có thể đơn giản qua những mẫu chuyện ba đã chia sẻ với con, và rất đậm đà như người đàn ông Úc châu tử chiến với cá sấu hay ngứời mẹ Nhật Bản sẵn lòng hy sinh tính mạng mình cho người con gái, hoặc con gà mái kia quyết sống chết để bảo vệ con mình. Ðó là những tấm gương cao quý rất đáng được ngưỡng mộ, đề cao, hầu có thể tiếp diễn từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Hải Việt con yêu dấu,
Khi con và anh Nam còn nhỏ, những đêm khuya các con bị nóng sốt, thì ba mẹ thay phiên nhau chăm sóc hai con. Mỗi khi nhiệt độ của các con lên cao, là hầu như ba chỉ thức trắng đêm, lo đo thân nhiệt, lo thuốc men, đắp nước đá, và có khi ba phải tắm nước thật lạnh, để ba ôm các con vào lòng, hầu làm hạ nhiệt độ trong người của con hoặc anh Nam. Có lần con bị tiêu chẩy vào giữa đêm khuya, ba đã chạy rong ở ngoài phố lúc 1 giờ sáng để tìm mua nước pedialyte cho con uống. Nói ra những điều này để con biết, những ngày con còn nhỏ, ba mẹ đã chia sẻ cuộc sống với các con như thế nào. Cái ngày mà anh Nam con, bị té từ ghế xích đu, trán của Nam bị chẩy máu, ba vừa băng bó để cầm máu, mà lòng ba đau buốt. Ba có cảm tưởng cái đau đớn của Nam là cái đau đớn của chính ba, khi nhìn máu cứ tiếp tục tuôn ra. Khi anh Nam 3 tuổi, Nam bị rớt xuống hồ tắm nhà mình, bác Thu bạn ba đã kịp thời nhảy xuống hồ tắm cứu sống Nam, mẹ con ôm Nam vào lòng mà oà khóc thê thảm như tưởng rằng đã mất con của mình. Ba đã nói với mẹ, nếu có mệnh hệ gì xẩy ra cho các con, ba chỉ xin đấng tối cao cho ba ra đi thay thế. Vì các con còn quá trẻ, ba nhìn cuộc sống của hai con như ánh bình minh vào buổi ban mai, với những tia sáng đầy hy vọng của ba. Ba không muốn là nguồn hy vọng của ba sẽ chợt tắt. Ngược lại ba nhìn những buổi sáng đưa các con tung tăng đến trường, ba thấy cuộc sống của ba rất có ý nghĩa, và đó chính là cái lẽ sống của ba, và rằng ba phải hy sinh cho các con nhiều hơn nữa.

Tất cả điều này ba tâm sự với con và anh Nam, khi tuổi đời của hai con chưa hiểu hết những lời ba nói ra đây. Ba cầu mong một khi các con khôn lớn, hai con vẫn tiếp tục học thêm tiếng Việt, để đọc hết những lá thư, mà ba có thói quen viết theo từng giai đoạn cho các con. Viết cho con nhân ngày sinh nhật, con tròn 7 tuổi và cũng sắp đến ngày Father 's Day, cô giáo Mason đã thông báo cho ba mẹ biết, con sẽ được phần thưởng "The best student in the class ". Con à, nếu như mẹ đã cho ba món quà Hải Việt yêu quý của ba, cách đây 7 năm và ngày lễ Father's Day này, con đã cho ba món quà quý gía, đó là sự chuyên cần học giỏi của con, một giọt máu yêu quý của ba. Ba cám ơn con nhiều lắm.

Việt Hải, Los Angeles
===============================================

Viết về Việt Hải, Los Angeles
 Bích Phượng, Paris
 
   Tháng 5 năm 2005, Cali Weekly ra đời tại Little Saigon, tôi mời Việt Hải ở Los Angeles làm Tổng Thư Ký. Trong lúc tôi rất bận vì còn phụ trách bài vở và layout cho vài tờ báo khác nên không có thời giờ để liên lạc với thân hữu các nơi. Việt Hải đã nhiệt tình thay tôi để đảm trách công việc đó; nhờ vậy Cali Weekly đã nối được nhịp cầu đến bằng hữu phương xa. Đã nhiều lần Việt Hải nói với tôi, tờ Cali Weekly với 3 anh em mình có máu nghệ sĩ, chỉ mê báo mà không lo việc tài chánh thì làm sao kham nổi, tôi hiểu vấn đề đó nhưng có thêm nhiều người thì cũng nhiều ý sẽ hướng tờ báo đi lệch với chủ trương của mình nên một mình một ngựa thí nghiệm cho vui. Loạt bài Mây Bốn Phương Trời của Việt Hải rất hấp dẫn và sinh động với thực tế trong đời sống.
   Sau 5 tháng với 21 số báo, tôi cũng mỏi mệt nên nói với anh Nguyễn Ngọc Chấn, Chủ Bút, và Việt Hải... bắt tay làm tờ báo khác nhưng rồi "ngựa bỏ giữa đường"!!! Tháng 5 năm 2006, tôi nói với Việt Hải, thực hiện tờ Cali Weekly Online cho vui, và bạn ta tán đồng... Tôi muốn viết về người bạn nhiệt tình nầy nhưng ngại "áo thụng vái nhau", nhận được bài viết của Bích Phượng từ Paris viết về Việt Hải, có đôi lời về anh. Vương Trùng Dương
 

 
 
   Tôi quen biết anh vào một buổi sáng đầu xuân trong những bài anh viết trên website Ninh Hòa. Tôi đã được đọc nhiều thơ, văn của anh, tôi ngưỡng mộ anh như một nhà văn, rồi một nhà thơ hiện được yêu chuộng nơi hải ngoại.
Mặc dù anh nói "văn anh dở ẹc thôi". Tôi cho là anh e ngại khi không nhận lời khen từ những người mến mộ anh. Trước đó tình cờ tôi đã có dịp đọc một vài bài thơ thiệt trữ tình trên net, những bài thơ này đều được ký tắt dưới tên VHLA…
 
Thơ VHLA của anh ướt át chuyên chở cả một khối tình. Những lời thơ anh viết mang nhiều nhạc tính, dòng thơ anh ngọt ngào đậm đà như trái chín mộng giữa mùa yêu thương.
Thơ anh giản dị và chất phác nhưng vẫn chứa chan muôn vàn cảm xúc trìu mến. Từng lời thơ anh như từng cung phím lúc trầm bỗng theo vần điệu, lúc nhẹ nhàng như một thoáng mây bay rồi quyện vào hồn người gieo nỗi đau nhức nhói đến tận tủy xương.
Vẫn đợi tình em bao đêm vắng
Tình thắm nhớ nhung đếm đêm trường
Tình vẫn cô liêu đầy vấn vương
Vẫn chờ đợi em tình luyến thương

Khẽ gọi tên em bao nhung nhớ
Hồn chắt chiu bóng dáng em về
Ánh trăng kia có vẹn duyên thề
Tình anh đầy trong vầng trăng khuyết

Em mãi nơi đâu, hỡi trăng vàng ?
Đêm thâu lỗi hẹn ai âu sầu
Trách em xa vắng dù trách nhẹ
Anh vẫn yêu em, anh vẫn yêu...
(Ta chờ em - Việt Hải)
 
Đọc thơ anh tôi thấy anh rất đa tình, đa cảm. Tôi tự hỏi không biết anh đã trải qua bao nhiêu mối tình rồi mà để anh có nhiều nhớ thương tương tư đến như thế.
 
Lắng tâm tư trầm mình bên tiếng nhạc
Khúc thụy du đêm về trong hiu hắt
Tiếng thì thầm, em hỡi, những thì thầm
Anh sao nhớ, bao nhung nhớ
Gọi tên em, thấu hồn, nghe lưu luyến
Gọi tên em... anh mãi gọi tên em

Này em nhé,
Chiều thu vàng chênh chếch bóng
Lá vàng rơi lấp lánh màu mắt nai
Mơ tình ái, cơn mơ tình ái
Vẫn nhớ nhung, sao vẫn nhớ nhung…
(Anh nhớ em – Việt Hải)
 
Tôi biết anh còn là một nhà văn biên khảo sau khi đã được quen biết anh. Nói đến cái duyên tao ngộ giữa tôi và anh cũng là một sự tình cờ, anh thường bỏ bài trên net, tôi tình cờ viếng 2 website Ninh Hòa va Trinh Nữ rồi đọc tìm hiểu văn và thơ của anh. Nhưng trong sự tình cờ đó anh trao đổi nhiều ý kiến hay cho văn thơ tôi. Trong website Trinh Nữ, chị nhạc sĩ Hà Lan Phương phổ nhiều bài thơ của anh, tôi thích nhất ba bài nhạc "Em Còn Nhớ Không", "Em Về Bên Phím Đàn" và "Mơ Em" trong những bài Hà Lan Phương cùng Việt Hải. Anh gởi cho tôi đọc những bài văn anh viết.Thiệt là một khám phá thích thú tuyệt vời. Vì tôi cũng như anh đều có thú đam mê viết văn và làm thơ. Do đó tôi nhận xét rằng anh thường đem thơ vào minh họa trong những bài văn cũng như tôi. Văn anh viết rất phong phú và đa dạng. Loại văn tình cảm anh viết với văn phong quyến rũ, nhẹ nhàng như bài "Mùa Thu Cho Em", "Vĩnh Biệt Buồn Tênh", "Em Cho Anh Mùa Xuân", "April, Forget-Me-Not",... và là văn biên khảo anh có nhiều bài về quê hương, về y học hay về các đề tài thường nhật trong cuộc sống như "Nồi Mắm Tạ Ơn", "Mưa Rơi Trong Thơ Nhạc", "Nụ Cười Thanh Thản Tâm Tư", "Kim Cương, Hoa Đá Quý Khi Yêu Nhau" hay "Một Chút Hương Yêu"... Có lẽ vì anh đa tình, đa sầu, đa cảm, và lãng mạn cho nên tôi tìm thấy trong văn của anh không biết bao nhiêu là nụ hôn, những nhung nhớ âu yếm, ôm ấp. Trong văn chương Việt Nam thì đây được xem như tân phái trong văn chương phóng khoáng.
 
 
"Hôn em cái nhớ mộng chờ
Cho trời xao xuyến cho thơ ngập hồn
Yêu em đến mãi hoàng hôn
Cho đêm thổn thức cho nồng con tim"
(Có Những Thương Yêu - Việt Hải)

Hay là,
«Nhớ em anh nhớ chung tình 
Nhớ em anh nguyện chúng mình yêu nhau
Nhớ em cái nhớ dâng trào
Trời mưa ướt áo lệ. trào bờ mi
Nhớ em gối mộng tình si
Nhớ em từ thuở xuân thì Nhớ em...»

(Nhớ Em 16- Việt Hải)
Em mười sáu duyên dáng bờ môi
Trao nhau môi mềm hồn say đắm
Hôn một lần mãi mãi tình em
Chỉ một lần giết chết đời anh
Ôi, chỉ một lần giết chết đời anh
(Nụ hồng môi em - Việt Hải)
 
Có những nụ hôn tình tứ nhẹ nhàng của thuở mới quen nhau cỏn mang nhiều e thẹn ngại ngùng. Nhưng cũng có những nụ hôn cháy bỏng của đôi tình nhân, ta hôn em như uống vị ngọt môi em thơm nụ tình nồng nàn.
 
Em về hiện dáng đáy ly,
Môi son để lại vành ly sờ sờ,
Nâng ly anh uống tình thơ,
Ôi sao ngọt lịm thẫn thờ tình anh,

Uống môi em ngọt mộng lành,
Môi hồng nhung nhớ đượm thành tình ta,
Đường tình dẫu có quá xa,
Dù xa biết mấy đậm đà nhớ nhung,

Đường tình dẫu có bão bùng,
Môi, bờ môi ấy hẹn cùng bờ môi.

"Uống Môi Em Ngọt", Việt Hải)
 
Tôi thường đùa bảo anh sao giống như một chuyên gia về tâm lý học về tình cảm có nhiều nụ hôn đến thế. Anh gởi trả lời tôi rằng nụ hôn là ngôn ngữ của yêu thương mặn nồng, trong lãnh vực tình yêu thi nụ hôn cần hiện hữu như lời khuyên của tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan. Và tôi suy luận anh là hiện thân của tình yêu thương như ý nghĩ của tôi, thì ắt chị Việt Hải sẽ hạnh phúc lắm. Anh email từ Los Angeles cho tôi bài viết đăng trong trang Trinh Nữ bài "Hãy Nói Lời Yêu Thương". Bài viết gồm nhiều đoạn thơ tình trích dẫn thơ của anh.
 
"Tình yêu theo kịch tác gia Jean Francois Regnard là: "Khi tình yêu gióng tiếng lòng thì lý trí lặng câm". Khi bờ môi đi tìm cảm giác nhớ nhung thì không gian của nỗi nhớ chỉ còn là sự suy tư của những nụ hôn vương vấn theo làn gió.

“Em về tôi gửi nụ hôn
Hôn bay theo gió mấy hồn tương tư
Em về tôi gửi tình thư
Thư gần môi nhớ tình như dạt dào”
(Gửi Môi Theo Gió,VHla)

Nhà văn Anh John Stuart Hoffman có câu nói bất hủ: "Khi con tim tràn đầy thì đôi môi phải mở ra". Câu nói chân thật, tình tự nhất trong yêu thương vẫn là nụ hôn cho bao xúc cảm.

“Môi em ngần ấy dễ thương
Để  anh say đắm vấn vương tâm hồn
Chiều nay lòng bỗng bồn chồn
Bởi vì môi ấy lỡ hôn anh rồi

Thôi rồi nếu đã hôn môi
Xin hôn thắm thiết mãi thôi nhớ hoài
Ngất ngây giây phút kéo dài
Thảo nào ta mãi hôn hoài môi yêu.
(Môi yêu, VHla)
 
Tóm lại, tình yêu trong cuộc sống là nhu cầu cho sự tồn tại của con người, nó sẽ vô cùng quan trọng cho nguồn cảm tác của giới văn thơ, âm nhạc hay các bộ môn nghệ thuật. Nó có thể được biểu hiện bằng những núi cao sông dài, nó như ánh tà dương chờ đợi khi con người yêu nhau, hay nó có thể như ánh sao hôm nhung nhớ trên nền trời với muôn ngàn tinh tú.

Nó là vũ trụ quan cho sự thương yêu bất tận. Trong một ý niệm nào đó nó cần được sự chia xẻ và cảm thông, cũng như để chăm sóc và nuôi nấng tình yêu lâu bền hơn theo thời gian như cựu tổng thống Ronald Reagan đã từng khuyên con trai ông, Michael Reagan mỗi ngày nên nói lời yêu thương với người phối ngẫu Colleen bằng câu nói đơn giản nhưng chân tình là: “I Love you”, ít nhất một lần.
Do đó xin hãy nói lời yêu thương với người bạn tri âm cho cuộc sống thêm thi vị, cho hạnh phúc thêm đắm say và cho con tim thêm nồng nàn, bạn nhé.
Việt Hải Los Angeles"
 
Có những bài anh viết thật táo bạo, rất "nổi loạn". Nhưng cũng có những bài anh viết có chiều sâu trong tâm hồn. Anh chia sẻ cho người đọc những mối tình dỡ dang, trái ngang mặn nồng đong đầy nước mắt nhưng cao thượng. Những cuộc chia tay đau lòng nhưng không ai oán hận ai cũng giống như lời trong bài hát "Adieu sois heureuse" của ca sĩ Art Sullivan hát mà anh nói là anh hằng ưa thích:
 
Adieu, sois heureuse
Adieu et bonne chance
Avec celui que ton cœur à choisir
Adieu sois heureuse
Adieu et bonne chance
Avec celui qui t'emmène, aujourd'hui…
 
Tạm biệt, ta trao em lời chúc phúc
Tạm biệt, ta gưỉ em ngàn may mắn
Với người mà trái tim em sẽ chọn
Hãy sống hạnh phúc, chào tạm biệt
Muôn vàn may mắn, chào tạm biệt
Em về với người…
Bỏ ta hôm nay…
(Bích Phượng Paris phỏng dịch)
 
Có một điểm càng làm tôi với anh gần gũi hơn là cả tôi và anh đều yêu thích âm nhạc. Tôi thích dương cầm lắm. Từ những dòng nhạc cổ điển như những khúc giao hưởng của Beethoven, Chopin, rồi đến những khí cụ hòa tấu như những làn hơi não nề tha thiết của saxophone, trumpet va violon chúng tôi đều cảm nhận như nhau. Anh dẫn tôi vào thế giới âm nhạc của anh như Paul Anka với bài ca bất hủ "I can’t stop loving you", "I don't like to sleep alone"  hay "Put your head on my shoulder" hay Carpenters với bài ca "Killing me softly with his song", nhạc của nữ ca nhạc sĩ nổi tiếng Roberta Flack hay bài ca lắm trữ tình mà tôi rất thích ngày xưa "Love me with all your heart" của Agnetha Faltskog, do Cathy Huệ hát thật tuyệt vời. Có một điều thật tương hợp vì anh rất thích nghe tiếng hát thanh trong như pha lê của cố ca sĩ tài danh Trung Hoa là Đặng Lệ Quân. Thật ra trong thập niên đầu 80 tại nhiều xứ Á châu thích giọng ca truyền cảm nhạc Hoa của Đặng Lệ Quân thì cô được xem là một hiện tượng nổi bật trong nền nhạc tình nhẹ nhàng của người Trung Hoa. Năm ngoái tôi có dịp đi nghỉ hè bên Trung Quốc rồi mang về mấy dĩa nhạc karaoké mua tại Thượng Hải. Tôi không biết tiếng Hoa nhiều cho nên chỉ lấy mấy cuốn có chữ "Top hits of Teresa Teng" mà thôi. Không ngờ những dĩa hát tôi đem về đều là của Đặng Lệ Quân hát. Trùng hợp là tôi được biết anh đã sưu tầm nhiều dĩa hát Đặng Lệ Quân như tôi có, tiếc rằng nhân tài thường lại ra đi quá sớm.
Anh có viết một bài nhận xét về tác giả và tác phẩm mà tôi rất thích về phim "Dr. Zhivago", một đại tác phẩm của thế giới qua ngòi bút của thi văn hào Boris Pasternak, đã từng chinh phục sự hâm mộ của thế giới tự do, khi sang Pháp tôi xem lại phim này vài lần, bài viết của anh cho độc giả nhiều chi tiết lý thú.
Nói chung thì anh Việt Hải hoạt động nhiều về văn chương, anh làm thơ, anh viết văn. Trong nét bút anh viết như đã trình bày chủ đề khá đa dạng. Bạn bè anh nhiều, người hâm mộ anh có lẽ cũng nhiều. Trong tình bạn văn chương băng đại dương tôi cầu chúc anh nhiều thành công trên con đường anh chọn lựa.
 
 Bích Phượng Paris
 Viết tặng anh VHLA, 15/5/2006      
Father's Day: Ân Tình Của Người Cha

Việt Hải los angeles

"Còn cha gót đỏ như son
Mất cha tâm thức soi mòn từ đây
Công cha dưỡng dục vun đầy
Núi cao thăm thẳm ơn này dâng cha
Có cha như có nóc nhà
Không cha lạc lõng đời là bơ vơ
Cho con hình ảnh tôn thờ
Cha đi ngày đó con bờ quạnh hiu..."

("Cha Tôi", VHla/Father's Day 2004) 

Tôi làm bài thơ trên khi ngày Lễ Cha đến gần hơn. Nếu mẹ là hình ảnh gần gủi nhất khi người con mới chào đời và mẹ mang con trong bụng mình 9 tháng 10 ngày với bao vất vã, khổ cực thì sự liên hệ kỳ diệu giữa tình mẫu tử qua ống nhau truyền sự dinh dưỡng để con của mẹ được tượng hình khôn lớn. Với hình ảnh ban sơ gắn bó, chặt chẽ giữa tình mẫu tử đó, vai trò người cha bị phai nhạt đi chăng ?

Thưa không hẳn như vậy đối với những người con được hình ảnh người cha đi bên cạnh những năm tháng măng non rồi trưởng thành của cuộc đời thì cuộc đời sẽ mang nhiều ý nghiã nồng nàn hơn, hạnh phúc hơn cho tình phụ tử vốn thắm thiết như định luật của thiên nhiên.

Những ngày còn bé, tôi nhìn cha trong trong bộ quân phục đại lễ tôi thần tượng ông làm sao đó! Dáng ông đầy oai phong, uy nghi của nét anh hùng trong tôi. Cha tôi vẫn là những hình ảnh gần gủi đưa tôi từng bước đi chuẩn bị khi tôi va chạm với những ngày đầu đời. Nếu người mẹ là người đóng góp cho từng mạch máu, từng sợi gân cơ cứng cáp tạo dựng hình hài trực tiếp từng dòng sữa đầu đời, hay qua những món ăn mà tôi khoái khẩu, hay những quần áo mới mà mẹ mua cho ngày khai trường hay mừng đầu năm, thì cha đến với tôi nhiều ý nghiã của sự gian nguy khi tôi gặp phải hay những rèn luyện có tính cách thử thách ngoài trường đời.

Tôi còn nhớ phòng tôi ngủ ở lầu 2, kế bên có lùm cây mận hồng đào từ nhà láng giềng chià sang. Tôi thích những chùm hoa trắng nở rộ khi mùa mận đến, trong cái tuổi ngây thơ của thời tiểu học, trong lúc ngồi học bài và bổng nhìn ra cửa hành lang, một chú rắn lục đang lẻn chui vào phòng tôi từ cây mận ngoài kia. Đầu óc tôi toé hỏa tam tinh trong nỗi sợ sệt tôi la hoảng lên. Cha tôi từ phòng bên cạnh chạy sang với cây baton đập chú rắn đang núp dưới gầm giường ngủ của tôi. Rồi một lần khác cha tôi đưa anh em chúng tôi đi Cát Lái hóng mát và dự picnic cuối tuần với các gia đình bạn bè của ông, tôi còn nhớ ở tuổi đầu đời thật liếng khỉ tôi đu cành cây khô cạnh bờ sông, nhánh cây bỗng gãy đôi, tôi văng xuống sông ông nhào theo cứu tôi lên bờ. Những kỹ niệm thời niên thiếu đó làm sao tôi quên được ? Nó hiện về trong tôi đẹp đẽ như đầu mùa Xuân tôi theo cha tôi đi mua mai vàng về chưng trang điểm căn nhà cho những điềm may kết lộc đầu năm.

Cha tôi có sức khỏe dẻo dai, bền bỉ, tôi nhớ ông tập luyện võ thiếu lâm, thái cực quyền, hít thở khí công và tập chạy bộ. Hồi tôi còn nhỏ có những sáng sớm chủ nhật ông và tôi chạy bộ tàng tàng từ góc đường Cường Để và Lê Thánh Tôn gần bến Bạch Đằng ngược về hướng đường Thống Nhất để vào Sân Hoa Lư, rồi chạy nhiều vòng trong đó, tôi chạy lẽo đẽo theo sau mà đôi chân gần như rã rời, lứa tuổi lên 9 hay 10 của thời còn non nớt. Cha tôi vẫn tiếp tục chạy và hít thở điều hòa vòng cái sân vận động này, tôi mệt lã cứ tà tà tiếp tục cuốc bộ quanh sân sau khi cảm thấy mình hết xí quách. Đoạn ông chạy băng qua mặt tôi, bằng cử chỉ trìu mến ông xoa nhẹ lên đầu tôi và nói vọng theo: "Hãy ráng lên con!". Vâng, câu nói tuy tầm thường như vậy mang nhiều ý nghĩa đặc biệt với tôi sau này khi trưởng thành. Khi đi học võ ra giao đấu bị trúng đòn của đối phương, hay giao đấu tennis nếu có thua phải về luyện lại, hãy ráng lên và ráng lên,... Rồi oan khiên khi hai mùa thu năm ấy tôi bị hai con quái vật "Celebral Hemorrhage Stroke", tức chứng tai biến vỡ mạch máu não đốn tôi ngã quị như một võ sĩ bị hạ đo ván, tôi nhìn 2 cháu con trai tôi, tôi nhớ đến lời khuyên năm xưa của cha tôi "Hãy ráng lên con!" và tôi cố gượng đứng dậy cho các con tôi hiểu rằng cha chúng sẽ luôn cố gắng và không bỏ cuộc.

Những kỹ niệm thời niên thiếu với cha tôi vẫn đong đầy trong trí nhớ. Khi cái thuở mới đi học ông là người gò tay cho tôi tập viết, ông hướng dẫn tôi những bài toán đố khó khăn với tâm trí thơ ấu tôi tại bậc tiểu học. Cha tôi là người đầu tiên dạy tôi viết và phát âm từng câu Anh ngữ và Pháp ngữ. Khi đau yếu, cha tôi phát thuốc cho uống, những viên thuốc nhức đầu hay cảm cúm đầy ân tình của thời xa xưa đó đã tạo cho tôi cái tiền lệ để sau này tôi phát thuốc lại cho các con tôi. Ngày lễ Cha kể về Cha, nhớ về Cha, tri ân Cha với những ân tình phụ tử vốn nồng nàn, vốn thiêng liêng, hay để nhớ về dĩ vãng cũ vẫn sống mãi và thật đẹp trong tôi.

Năm 1963 khi ông sang học tại Mỹ, ông gửi về cho gia đình một bức hình chụp ông cùng 3 người bạn đồng khóa của (1) hải quân hoàng gia Úc, (1) Đan Mạch và (1) Hy Lạp tại cây cầu sơn đỏ Kim Môn (Golden Gate). Bốn người thanh niên trong bộ lễ phục hải quân đại diện cho QG mình và họ khoác thêm áo navy overcoat màu navy blue đang tươi cười rạng rõ trước ánh ban mai của mùa Xuân chan hòa tại vịnh San Francisco, mặt sau ông ghi vài dòng chữ mà nét chữ ông viết quen thuộc và trân quý trong ánh mắt tôi:

"Hải con thương,
Ba hy vọng sau này con có dịp sang đây để nhìn thấy cái kỳ quan Golden Gate Bridge này của thế giới. Nó thật hùng vĩ con à. Ba TPD".

Hôm sau tôi mang vào lớp học khoe ngay với các bạn học, mà cả bọn nhóc tì của tôi xuýt xoa. Có đứa bảo: "Ba mày le thế!". Tôi cười tít mắt vì "tuổi trẻ thích lấy le đấy". Thật ra chúng tôi chả đứa nào dám ước mơ xa vời như chuyện thần tiên đặt chân đến một xứ giàu có mà lại xa xôi, thì cái ước mơ đặt đôi chân nhỏ bé lên vĩa hè gần chân cầu Kim Môn của San Francisco vốn là chuyện thần thông, hoang đường. Nếu có mơ thì bọn nhóc chúng tôi chỉ dám mơ ước được có một lần bước lên phi cơ để xem bên trong nó như thế nào và có được cái cảm giác mình ra sao khi nó bay trên mây thôi thì chúng tôi hả dạ lắm rồi.

Sau này ông được thả ra sau khi bị tù đầy tại miền Việt Bắc 13 năm, ông sang Mỹ sau gần 30 năm mà ông đã đến xứ này. Mùa hè 1993, tôi chở ông lên San José thăm các bạn ông, xong tôi đưa ông ghé thăm bên nhà vợ tôi tại Sacramento, trên đường về lại trùng hợp ngay Father's Day, tôi đánh đường vòng qua San Francisco trước khi về lại Los Angeles. Tôi cho xe đừng tại công viên khu rest area ngay chân cầu Kim Môn. Hai vợ chồng tôi trong bộ đồ sweat-suit và khoác áo chiếc áo tennis jacket. San FranCisco vào 3 giờ chiều có gió lồng lộng lùa trên mặt biển thổi lạnh cóng chân tay dù là mùa hè nắng vẫn còn nhiều, nắng chiều chiếu xuống dòng nước biển xanh. Ánh mặt trời chiếu sáng từ hướng Oakland cho thấy cả vùng trời bao la quanh vịnh thật đẹp mắt. Dáng của Ba tôi lúc này trông quá già, ông ốm yếu, hom hem trong nỗi ngậm ngùi của tôi, ông khoác chiếc áo pardessus đen phủ kín người để chống lạnh, tôi ôm cha tôi khi máy ảnh liên tục bấm hình do vợ tôi làm phó nhòm. Tôi kể lại cho cha tôi nghe bức hình năm xưa mà ông gửi với lời ước mơ nếu tôi có dịp đến nơi đây để chiêm ngưỡng một kỳ quan thế giới, và vì chuyến đi đường vòng xa xôi này chỉ đưa cha tôi về lại dĩ vãng của ngày xưa mà ông đã quên lãng. Chuyến đi lại may mắn diễn ra đúng ngày lễ dành cho Cha hay ngày Lễ Cha, tôi bắt tay ông, xiết nhẹ trong nỗi hạnh phúc và hôn lên bờ vai gầy guộc của ông thay cho lời chúc mừng: Happy Father's Day.

Tình Cha trong thi ca:

Cũng để vinh danh cho nhiều người Cha khác từ các bạn bè tôi, tôi xin họ chia xẻ những niềm riêng tư để bài viết có nhiều điểm son hơn, đa dạng hơn về từng tâm lý hay cá tính đặc biệt của những người Cha. Hầu hết các bài gửi tôi nhận được là thơ. Ví dụ người bạn thơ của tôi là chị Vũ Hoài Mỹ (VHM) thường nhắc nhỡ về bố chị mà trong suốt cuộc đời chị, chị vẫn ái mộ cha mình hơn tất cả hình ảnh nào khác. Có thể ông là người nuông chiều và lo lắng cho con nhất trần gian theo sự cảm nhận của chị. Nhân ngày giỗ của ông cụ ngaỳ 5 tháng 5, chị sáng tác bài thơ "Nén Hương Lòng" mà VH xin trích thuật vài đoạn trong bài thơ dài 48 câu như sau:

"Sáng nay chim hót điệu bùi ngùi
Ánh nắng bình minh kém vẻ tươi
Vạn vật cỏ cây buồn giỗ Bố
Lòng con thổn thức giọt sầu rơi.

Về vùng kỷ niệm tuổi thơ ngây
Hạnh phúc nuôi con lớn tháng ngày
Theo Bố gót hồng khi chớm mỏi
Triền vai Bố ngọt giấc con say..."

Khi VHM tập tễnh bước vào lớp mẫu giáo, bố mình cầm tay tập cho chị viết những mẫu tự non nớt, đầu đời, rồi bố tập cho VHM đánh vần Việt ngữ.

"Mỗi tối Bố cầm tay tập viết
Đánh vần Bố dạy đọc vài chương.

Bố vun đầy ắp những thương yêu
Con út nên luôn được Bố chiều
Mẹ mắng... "nuông nhiều càng nhõng nhẽo"
Bố bênh con... Mẹ cũng cưng theo"

Bỏ 12 câu và đọc tiếp bài thơ "Nén Hương Lòng" của VHM:

"Bố người đôn hậu lại bao dung
Thương vợ, yêu con đến tột cùng..."

Nhà thơ tâm sự tiếp là người thầy hướng dẫn chị vào thơ, họa, văn chương cũng như nghệ thuật là chính bố mình. Bởi thế tôi không ngạc nhiên khi chị cho những dòng thơ thật thi vị mà "Bố là tất cả trong con":

"Lớn lên Bố dạy biết làm thơ
"Bé" được ngồi xem Bố đánh cờ
Bố vẽ cho con say hội họa
Hồn con bố ướp cả trời mơ...
...
Bố, nguồn an ủi của đời con
Nhờ Bố niềm tin mãi vẹn mòn
Cổ thụ, nơi con làm điểm tựa
Tim yêu ấp ủ tất lòng son..."

Ngày giỗ Bố để nhà thơ ôn về dĩ vãng của thuở xưa, để nuối tiếc những ngày cũ còn có Bố đi bên cạnh cuộc sống, để những ý tưởng còn Bố là điều hạnh phúc trong cuộc sống, còn Bố là còn gia sản tinh thần của tình phụ tử mật thiết và vô giá:

"Hôm nay giỗ Bố nhớ miên man
Tim vẫn quặn đau nỗi bàng hoàng
Bất hạnh ôi, ngày con mất Bố
Ước mơ từ đấy cũng phai vàng...

Giờ đây con biết ở nơi cao
Phụ tử tình thâm vẫn dạt dào
Nâng đỡ, dắt dìu con mỗi bước
Bố yêu, tình Bố tựa ngàn sao..."

Nhà thơ nhớ nhung về Bố mình khi đốt nén hương lòng ngày mùng 5 tháng 5, nhà thơ cầu xin cho Bố mãi mãi siêu thoát về miền Thánh phúc:

"Bên di ảnh Bố ngọn đèn hồng
Con hứa giữ mình luôn thủy chung
Siêu thoát Bố vui miền Thánh Phúc
Đây, con dâng Bố Nén Hương Lòng!"
("Nén Hương Lòng", Ngày 05/05/2004, VHM)

Nhà thơ Vũ Thị Thiên Thư(VTTT) kể lại tâm sự Cha mình, một cán bộ y tế tại nông thôn, đã sát cánh cứu giúp người dân trong làng và các anh em Nghiã quân bị thương khi chiến đấu. Người lính và dân lành đến với ông được chữa trị và họ thường gọi ông là "bác sĩ", trong hoàn cảnh đất nước thiếu thốn, phong vị này nói lên nghĩa cử tri ân vị ân nhân giàu lòng từ tâm, bác ái. Bài thơ có tựa đề vỏn vẹn một chữ "Ba":

"Đốm thuốc đỏ trên tay
bóng đơn ngồi hiu hắt
Ba đốt đêm dài
Một đời mãi miết
những anh em nào
đã cùng nhau
dựa kề nỗi chết
những bàn tay nào
bấu víu vào nhau..."

Người Cha miệt mài xã thân cứu giúp người vì lòng nhân từ của ông, vì lương tâm chức nghiệp "cứu nhân độ thế", những lời tâm tình mà ông thường chia xẻ với các con:

"Áo trắng một trời mơ
Ba đứng trong sân nắng mới lên rực rỡ
lời nhắn nhủ dạt dào
thầy yêu kính thân trao
"Nầy các con...
...Lương Y như từ mẫu...,""

Khi người em ruột của ông là một Nghiã quân bị trúng đạn, ông cố gắng cứu chữa cho em mình, bệnh nhân trong cơn đau rên la, lòng ông đau như quặn thắt:

"Bàn tay chưa mỏi mệt
nối từng mảnh thịt da
chuyền từng giây sự sống
lòng đại dương bao la
Nồi da nấu thịt xương rời rã
củi anh em đốt từng mảnh quê hương"

Sau năm 75, dưới chế độ mới khó thăng tiến cho tương lai các con, rồi một ngày kia ông đưa các con vượt biên. Khi các con lên tàu ra đi, ông đứng trên bờ nhìn theo mà lòng buồn tan tác...:

"cơn trốn chạy
bao nhiêu máu
bấy nhiêu xác thân mồ chung biển cả
dao cưa lòng Ba
ruột gan đoài đoạn
trăm nhánh sông con
một dòng sông lớn
con ạ!
Đời chia xa...
Thả xuống trùng khơi
bầy con tan tác..."

Khi các con đi rồi, Cha ở quê nhà hiu quạnh. Tình thương con của Cha đã dâng cao như ngút ngàn. Tác giả nhớ lại những ngày cũ khi mà giữa tình phụ tử, hai bên sống trong hai đầu nỗi nhớ: Con nhớ Cha và Cha nhớ Con:

"Ba gọi thầm "...con ơi !"
Đóm lửa mong manh
Ba ngồi soi đêm lạnh
sợi chỉ mành
ngọn đèn lu
cơn gió lanh chanh
Con bên nầy biển nhớ
Trùng trùng vây quanh"
("Ba", Vũ Thị Thiên Thư)

Tưởng cũng nên ghi nhận VTTT là cây bút được trúng giải văn chương 2004 do nhật báo Việt Báo tổ chức qua bài văn "Ba Tôi Sang Mỹ Thăm Con Cháu". Xin chia vui cùng VTTT.

Bài Viết Về Cha Cảm Động:

Tôi có dịp đọc bài tùy bút được trình bày dưới hình thức một lá thơ của tác giả Đàm Giang viết "Một Ngày Cho Bố". Bài văn đăng trên trang Phan Chu Trinh – Đà Nẵng thật cảm động, tôi không nén nỗi xúc cảm khi đọc ngòi bút này:

"Bố thương mến của con,

Đã hơn ba mươi lăm năm qua, không tuần lễ nào, tháng năm nào mà con không nhớ đến bố, ngày nào con cũng đi ngang qua hình bố trên bàn thờ thờ cúng tổ tiên, và con vẫn không khỏi ngậm ngùi ân hận không được nhìn thấy bố một lần chót trước khi bố nhắm mắt lìa đời.

Là con gái út, bố dành cho con nhiều độc quyền, nhiều ưu tiên, và cho con nhiều thời giờ hơn với các anh chị của con. Bố bận rộn những ngày con còn nhỏ khi bố phải làm việc cực khổ để nuôi gia đình, và chúng con không bao giờ thiếu thốn vật chất. Lớn lên vào trong Nam , bố dành nhiều thì giờ hơn và những cuối tuần bố đã dắt chúng con đi chơi khắp nơi mà con nhớ nhất là những buổi đi dạo trong sở thú, đi coi gánh xiệc với những trình diễn hồi hộp mà con nhắm mắt nắm chặt tay bố vì sợ. Khi mẹ bảo con học đàn thì bố muốn con học nấu cơm tây, nên con đã có đặc ân của cả bố và mẹ.

Con đã hàng giờ ngồi say mê nhìn bố vẽ những bức tranh thủy mạc mực tầu mài nghiên ống nước, kỷ niêm bốn bức tranh Mai Lan Cúc Trúc của bố vẫn còn đây...
Những ngày bố đau vì bệnh suy tim mỗi ngày một gia tăng, mẹ thường bảo con mang thưc ăn vào phòng riêng cho bố vì bố phải ăn nhạt và uống thuốc. Bố không chịu ăn nhạt và mẹ biết con có thể năn nỉ bố để bố siêu lòng.

Ngày bố và mẹ rời Việt Nam đi du ngoạn và bố nói bố sẽ đi vào nhà thương bên Âu Châu để Bác Sĩ chẩn đoán và trị bệnh, con không ngờ đó là lần chót chúng con thấy bố. Bố đã giã từ cõi đời sau một bữa ăn trưa và trong giấc ngủ buổi trưa tại nhà thương, nhẹ nhàng êm ái. Như vậy đó !! Thật khó cho con chấp nhận sự thật. Tại sao ? Tại sao ? Bố còn quá trẻ, bố mới 56 tuổi !!

Con vẫn nhớ bố, con vẫn ngậm ngùi... Bố ơi, dù con đã trưởng thành, dù con đã thành công trên trường đời, trong tâm tưởng con vẫn là đứa con gái nhỏ bé được bố cưng chiều suốt một đời. Bố mãi mãi là thần tượng, là người cha yêu kính, là một nghệ sĩ có ảnh hưởng đến sự phát triển cá tính của con.
Con luôn luôn yêu thương kính trọng bố. Con của bố.
Giang."
(Đàm Giang - June 16 2002)

Kế tiếp là bài thơ "Cha là Người thầy vĩ đại" của Giáng Nga. Ý thơ tác giả dùng gợi về hoài niệm:

"Duy nhất mình Con, Cha càng thương
Đứa con gái rượu nghịch vô cùng
Hay ăn nhưng mãi mà không lớn
Bé hạt tiêu dành sức chạy rong
Tòng tam tụ ngũ với con trai
Làng trên xóm dưới phá dài dài..."

Kỷ niệm khi mà người cha theo sát những sinh hoạt của con thơ vì Cha nuông chiều:

"Những ngày thật đẹp lên năm sáu
Nhảy mái nhà, leo tít ngọn cây
Cha là người dạy "con khỉ con"
Biết đi xe đạp bẻ cua tròn
Biết ôm bút mực say mê vẽ
Biết cả làm thơ thẩn vụng non
Lên tám Cha cưng luyện đánh cờ..."

Bài thơ khá dài nên được trích đoạn về những dấu yêu, những nhớ nhung của tác giả về người cha của mình:

"Mười bảy tiễn con đi lấy chồng
Cha mong con bé sẽ bao dung
Yêu đời với trái tim bay nhảy
Với nụ cười tươi đôi mắt trong."
("CLNTVD", Giáng Nga)

Tết là dịp đoàn tụ gia đình, Tết là mùa xuân mang hạnh phúc đầu năm đến cho người dân Việt. Tuy vậy, biến cố Tết Mậu Thân 1968 cũng đã đem đến cho thi nhân Ngọc Anh những u buồn, vì Tết Mậu Thân đã nghiệt ngã cướp đi mạng sống của cha cô.

"Tháng sáu hằng năm,ngày lễ Cha
Vết thương ngày cũ xé toang ra
Băm sáu năm rồi không ngơi nghỉ
Một ngày là một cõi xót xa..."

Lệ nhoà oan khiên cho người con khi mỗi độ xuân về hay lòng ngậm ngùi trong ngày lễ nhớ đến Cha hy sinh vì công vụ cho QG. Chinh chiến chia ly con người để thi nhân mãi mãi xót xa khi nhớ về Cha vì sự ra đi ở tuổi thanh xuân của ông:

"Máu Ba thắm đỏ tà áo trắng
Lệ nhoà, đất thảm, thế gian đau !
Da ngựa bọc thây thời chinh chiến
Lông hồng bay bổng chốn mây qua
Thể phách tinh anh về xứ Phật
Mười phương Cực Lạc khấn cho Ba".
("Lễ Cha, Nhớ Mậu Thân 68", Ngọc Anh)

Thi nhân Hồng Vân cũng mang cùng tâm trạng như Ngọc Anh, dâng đóa hoa trắng tưởng nhớ đến cha mình:

"Tiễn biệt Cha đi bầu trời trong
Lệ rơi giả biệt khóc tiếng lòng
Đường đời trầm luân bao nghiệt ngã
Kỹ niệm bên Cha chẳng xóa nhòa..."

Tiễn biệt Cha đi rồi con về với quạnh hiu, những lời tụng niệm u hoài của Bát Nhã Tâm Kinh văng vẵng tận thiên thu:

"Tiễn biệt Cha đi trời giăng nắng
Hồn con hiu quạnh sao trống vắng
Dâng tiếng lòng tâm kinh Bát Nhã
Văng vẵng âm trầm ngày tiễn Cha."
("Tiễn Cha", Yvonne Hồng Vân)

Thi nhân kế tiếp thương cha già sống lẽ loi tại quê nhà, khi người mẹ đã quá vãng. Từ Paris, người sáng tác bài "Nhớ Mong":

"... Con viết vần thơ nhớ Ba nhiều
Thương Ba xiết kể biết bao nhiêu
Những ngày kế cận bên con cháu
Lòng vui như nắng ấm mỗi chiều"

Nỗi nhớ mong về Cha để nhớ từng bữa cơm gia đình, hương vị vẫn nồng nàn dù chỉ là bữa cơm đạm bạc:

"Nhớ lắm Ba ơi con nhớ Ba !
Bữa cơm đạm bạc khói hương trà
Ân cần Ba thăm nom từng đứa
Bàn chân Ba dạo bước bên nhà..."
("Nhớ Mong", Kính tặng Ba yêu quí,
Trung Dĩ, La Rochelle, 26/02/2003 CHTT9).

Thi nhân của bài thơ kế theo học chương trình Pháp suốt bậc trung tiểu học và học Anh ngữ bậc đại học, tuy vậy lòng cô chan chứa một quả tim đầy tình tự Việt Nam. Cô là người đẹp một thuở của Sàigòn, nhưng lòng hiếu thảo và tình thương yêu mẹ cha vượt khỏi hạnh phúc hôn nhân. Khi cha không còn hiện hữu trong cuộc sống, cô ở độc thân lo cho mẹ già. Một đức tính hiếu hạnh, hiếm quý tại xã hội phương tây, và đây là bài "Ơn Cha" của Mỹ Hạnh, M.Curie:

"Lời Cha dạy dỗ năm xưa
Nghe như văng vẳng lòng chưa quên người
Ơn Cha nghiã nặng sáng ngời
Bao năm vẫn nhớ những lời Cha khuyên
Cha đi giấc ngủ bình yên
Những lời cha dạy hãy siêng chuyên cần..."

Được rèn luyện trong tinh thần từ bi vô ngã, thi nhân ấp ủ lấy lý tưởng cho riêng mình cái chân giá trị "Thờ Cha Kính Mẹ". Chị nêu một gương hy sinh hạnh phúc cá nhân cho tuổi già của mẹ, tôi cho là tấm gương đáng kính:

"Vào đời quảng đại tu thân
Gương cha bát ngát tinh thần vị tha
Dẫu đời ví phỏng phong ba
Ơn Cha nghiã Mẹ vốn là trân châu".
("Ơn Cha", Mỹ Hạnh, Xuân 2003)

Hình ảnh người Cha già biểu tượng cho gốc cổ thụ dâng bóng mát đời con. Trong cái tình tự gia đình khi mà ca dao Việt Nam vẫn ví công Cha cao như núi thì trong cái ý nghiã đó thi nhân Bích Tuyết sáng tác bài thơ "Cha Tôi" như sau:

"Cha già như bóng mát
Che phủ rợp đời con
Công Cha như núi non
Non cao tận ngút ngàn
Tỏa rộng bầu trời xanh..."

Trong bài thơ 20 câu, tôi nêu ra những dòng tiêu biểu. Như ước mơ của những người con hiếu hạnh cầu xin cho Cha mình sống mãi, khoẻ mạnh:

"Còn Cha đời hạnh phúc
Ấp ủ mãi đời con
Cầu xin Cha khoẻ mạnh
Mãi mãi con còn Cha...
Happy Father's Day !"
("Cha Tôi", Bích Tuyết)

Hạt Cát là nhà thơ có nhiều bài thơ mượt mà, mang đầy tình tự quê hương, cô sáng tác bài thơ "Nhớ Ơn Cha" để tri ân và nhắc lại những kỷ niệm xưa khi mà người cha hy sinh và đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích con cái học hành để xây dựng tương lai:

"Con một tuổi, cha năm mươi đầu bạc,
Về làng quê cha vui thú thôn vườn.
Không ruộng rẫy nên nếp nhà thanh bạch,
Một đàn con, lương hưu trí khiêm nhường.
Dù túng bấn vẫn lo con tập, sách
Mặc xóm giềng lắm kẻ cứ dèm pha:
"Ở nhà quê con gái cho đi học,
Lớn lên rồi cũng làm vợ người ta" ..."

Ở miền quê, thôn xóm thuở xa xưa việc người con gái dấn thân vào đường học vấn không được đánh giá cao như nơi đô thị. Điều cảm động cha ân cần khuyến khích con đi học, mỗi bước tiến thành công của con là Cha mừng. Phải chăng đó là niềm mơ ước chung của cha mẹ Việt Nam ?

"Con nhớ mãi ngày thi vào Đệ Thất,
Cha ân cần tay nắm dắt con đi.
Xe đò chật, cha con ngồi chen chút,
Cha dặn dò chẳng thiếu một điều chi.
Con thi đậu cha mừng rưng nước mắt..."

Nhớ về từ dĩ vãng của mấy thập niên đã qua rồi, màu thời gian đã phai dần qua làn tóc để tưởng nhớ về Cha mà hồn dâng dòng lệ rưng rưng:

"Mới ngày nào, mấy chục năm thấm thoát,
Tóc con giờ cũng đã bạc cha ơi!
Ngồi nghĩ lại, nhớ lời cha muốn khóc,
Nhờ ơn cha, con hãnh diện làm người".
("Nhớ Ơn Cha", Hạt Cát)

Bích Khuyên là nàng thơ xuất thân từ quê hương của nữ sĩ Sương Nguyệt Anh, nơi quê hương của gạo trắng, nước trong, của rừng dừa Bến Tre. Nhưng lời tình tự kể về nỗi xao xuyến lòng như sau:

"Một đêm mưa mơ dáng cha trở về
Ru con ngủ à ơi thời thơ ấu
Con chim nhỏ bình yên trên cành đậu
Quên những ngày bão táp gió mưa sa
Mẹ đã xa như bóng xế chiều tà
Con chỉ có tình Cha niềm an ủi..."

Một ngày kia con khôn lớn theo chồng xa hình ảnh của Cha. Người Cha già sống đơn chiếc nơi quê cũ và rằng Cha vẫn mãi trông ngóng chờ tin con. Con như điểm tựa của nỗi nhung nhớ ở tuổi xế chiều. Ôi, tình phụ tử này thiêng liêng và biểu tượng cho bao người cha già Việt Nam nơi quê xa hay tại bất cứ nơi nào trên mặt đất nhớ con chớ cho đến cuối đời, thương con thương cho đến ngày nhắm mắt ra đi:

"Tình của Mẹ, nghĩa Cha vô bờ bến
Cao tựa núi, bao la như lòng biển
Con tắm mình trong hạnh phúc, yêu thương
Rồi một ngày con sống kiếp tha phương
Chống gậy trúc mỗi chiều Cha ra ngỏ
Đêm dần xuống nặng thêm lòng thương nhớ
Đứa con khờ nay phiêu dạt nơi đâu ?"

Rồi khi con trở về quê xưa, bóng Cha không còn nữa, một trời cảnh cũ đìu hiu, vắng lặng để con gọi Cha trong tiếng vọng từ hư không, để con thêm nuối tiếc ngày cũ và để con khao khát lời ru của Cha thay Mẹ hiện về từ dĩ vãng xa xôi:

"Khi con về vườn cũ trắng hoa cau
Gọi "Cha hỡi !"... Ôi! Một trời vắng lặng
Mới thấu nỗi biệt ly đau cùng tận
Mất Cha rồi khao khát tiếng ru hời".
("Tiếng Cha Ru Con Ngủ", Bích Khuyên)

Đi lấy chồng ở tuổi trăng tròn, rồi xa quê hương, nhà thơ Tuyết Phượng mang nỗi sầu ly hương qua bài lục bát 24 câu về "Nghĩa Mẹ Tình Cha":

"Xa quê xa bóng Mẹ hiền
Nuôi con vất vã truân chuyên một đời
Công Cha nghiã Mẹ sáng ngời
Xa Cha con nhớ những lời khuyên răn..."

Thi nhân nhắc lời Cha khuyên lơn là lòng từ tâm, gương Cha cho con là sự cần cù, nhẫn nại để khi con ra đời đạt sự thành công thì đó là hạnh phúc của Cha:

"Gương Cha căm cụi siêng năng
Nuôi con khôn lớn Cha hằng từ tâm
Đời Cha nhẫn nại âm thầm
Mong con hạnh phúc vạn lần Cha vui...".
("Nghĩa Mẹ Tình Cha", Tuyết Phượng)

Từ kinh đô văn hóa Paris, tôi nhận được đoản thơ của nhà thơ Ngọc Diễm, vốn có hồn thơ văn lãng mạn, ND cho tôi biết bài "Gửi Hương Cho Gió" là bài thơ nhớ về người Cha. Bất cứ trong bối cảnh nào cô cũng thấy bóng ẩn hiện của người cha ấp ủ trong cuộc sống:

"Tôi thấy ai cười qua dáng mưa,
Tôi nghe tiếng nói những chiều xưa.
Bao ngày hoa lệ luôn còn đó,
Kia bóng ai ngồi dưới nắng trưa... "
("GHCG", 5.2004, NT Ngọc Diễm, France)

Thi nhân kế từ bắc Cali, Ngọc An chia xẻ tâm sự khi kể về Cha mình qua sáng tác "Giọt Lệ Nhớ Cha", một bài thơ cảm động và khá dài:

"... Cha của con bóng hạc xế chiều
Tuổi 88 thân Cha mòn mõi
Từng bước Cha đi khập khểnh hắt hiu buồn
Đôi mắt mờ… mây bạc trắng giăng giăng
Hoàng hôn đổ, màu tóc Cha bạc trắng "

Người con từ hải ngoại về Vũng Tàu thăm Cha, Cha già xót xa khi nhìn con tuổi đời chồng chất, nhưng cuộc sống lẻ bạn làm cha suy tư. Cha cầu mong con được hạnh phúc trong cuộc sống trước ngày cha ra đi:

"... Lần nầy con về, Cha lặng lẽ xót xa
Trong đôi mắt như có điều nhắn gửi
Con của Cha, nay tuổi đã về chiều
Cha hy vọng trong chuổi ngày còn lại
Được thấy con có hạnh phúc, có tình yêu
Chẳng lẽ... con của Cha bóng lẻ đìu hiu
Đã miệt mài hơn hai mươi năm chẵn
Kiếp phù sinh tuy dài nhưng rất ngắn
Thoáng giật mình... Cha đã sắp quy tiên..."

Lời người con thưa cùng cha cuộc sống mình hạnh phúc là khi làm điều xã hội phước thiện và lo cho vẹn tròn chữ hiếu. Thật vậy, hạnh phúc có thể là do niềm vui tâm linh khi mà tâm hồn ta tìm được trạng thái thanh thản, khi tư tưởng an lạc, thư thái hay bằng lòng với những điều gì mình có...

"Và tâm con luôn hướng cõi niết Bàn
Mong hướng thiện, mong làm điều phước thiện…
Lần nầy con về lo chữ hiếu
Kim Tỉnh con xây, yên chỗ Cha nằm
Mẹ một bên Cha ở một bên
Khi giải tỏa Mẹ về bên Cha gần gủi
Nghĩ điều nầy lòng con thêm buồn tủi..."

Bỏ đi một đoạn dài, lời thơ thi nhân luyến tiếc vì hình ảnh xa xưa của người cha vốn khoẻ mạnh, cao lớn và quắc thước. Thời gian trôi qua đã hủy hoại sức khoẻ và nhân dáng của người Cha nhân ái để rồi cuộc đời chỉ là sự tương phản xót thương:

"Biết lần nữa con về … Còn được gặp ?
Mắt lòa, chân khập khểnh
Đưa vòng tay gầy guộc khẳng khiu
Ôm hôn con… con gái Cha yêu"
("GLNC", TL Hoàng Lan/Ngọc An )

Tình Cha trong âm nhạc:

Nói về ngày tri ân Cha, tôi muốn mượn những bài hát vinh danh Cha của các nhạc sĩ hay những bài thơ ca tụng ân tình cha trong cuộc sống của chúng ta. Có thể nói nhạc phẩm gần gủi với tôi là bài "Cha Là Tất Cả Trong Con", nhạc Mai Đức Vinh, lời phỏng dịch từ bài thơ nguyên tác Anh ngữ: "You've been everything to me" bởi nhà thơ Vương Ngọc Long (VNL):

"Cha là tất cả trong con
Là Thầy dậy dỗ cho con nên người
Là người Bạn thiết vui chơi
Là gương mẫu mực sáng soi vô bờ
Là lòng độ lượng bao la
Là người Anh cả chẳng hà nệ chi

Cha ơi! con nói được gì"

Tôi yêu bài nhạc này vì nó gần gủi với kỹ niệm cũ của tôi khi tôi tìm về quá khứ để luyến tiếc theo từng câu thơ của VNL:

"Cha ơi! con nói được gì
Những điều con nghĩ, những khi con làm
Cha ơi dù có thế nào"

Với tôi hình bóng người cha của những năm tháng khôn lớn vẫn in bóng đậm đà, người cha chế ngự cho một quyết định tối hậu mình nghe theo, người tiêu biểu cho hướng đi khi mình chập chững bước ra ngoài xã hội:

"Cha ơi dù có thế nào
Lòng con vẫn mến dạt dào thương Cha
Đôi khi con chẳng một lời
Nói gì mua được nụ cười của Cha
Ước gì Cha hãy thứ tha
Những gì con đã làm Cha bẽ bàng
Có điều con mãi tin rằng
Rằng Cha với Mẹ vẫn hằng thương con!"

Sự bao dung của tình phụ mẫu đối với con cái bao la như trời biển. Nếu ai hỏi tôi người đàn ông nào cưu mang hay thương tôi nhiều nhất, tôi không cần suy nghĩ nhiều mà chỉ đưa hình ảnh của cha tôi.

Trong nhạc phẩm "Cha Yêu" của nhạc sĩ Quốc Vượng, ta thấy rằng hình bóng người cha được mô tả thật nồng nàn, yêu mến như:

"Một chiều lang thang mình tôi bước âm thầm
Đường về hôm nay đã vắng bóng cha
Nhớ mãi dáng người cha yêu xưa
Cha yêu ơi mình con trong mưa
Giờ naỳ ngồi đây lòng thương nhớ cha đã rời xa
Kỷ niệm thơ ngây ngày xưa quá êm đềm
Ngọt ngào trong tim năm tháng khó quên
Đến phúc cuối cầm tay cha yêu..."

Giờ cuối cùng của Cha nhắn lại các con của Cha hãy thương yêu, đùm bọc lẫn nhau. Ngày con khôn lớn không còn Cha nữa, mặc dù tiếng lòng dặn dò của cha vẫn sống mãi trong con.

"Mong bao con phải thương yêu nhau
Lời người con xin nguyện luôn khắc sâu suốt cuộc đời
Cha yêu ơi con nhớ không quên ngày đó
Khi con thơ khôn lớn bên cha từng ngày
Giờ còn đâu nữa ngọt ngào thơ ấu..."

Tình cha con vốn lưu luyến, vốn nhiệm màu trong dòng huyết quản, tạo dựng bởi sự gắn bó, khắng khít do sự tự nhiên của đất trời:

"Cuộc đời ai biết đâu ngày mai
Con không quên năm tháng bao la tình cha
Dang đôi tay ôm ấp con thơ vào lòng
Người là ánh sáng rọi đường con bước
Cha ơi mãi không quên tình cha."
("Cha Yêu", Quốc Vượng)

Người Cha đi tù vì chế độ CS sau biến cố tháng 4 năm 1975 vốn nhiều vô số. Cuộc đời lê lết kiếp cha chịu địa ngục trần gian của CS thì số phận người con cũng chia chung số kiếp lầm than, thi nhân NT Bích Ngọc sáng tác bài "Con Nhớ Ngày Cha Đi Tù":

"Con nhớ ngày cha đi tù
mắt mẹ ướt thâm quầng đêm khó ngủ
gặm củ sắn mẹ dành cho chưa đủ
con đói cha ơi!

Trạc phân bò năm ấy đội qua sông
nước ngập ướt tràn xuống môi con mặn
sông vô tình vẫn trôi bình lặng
bão tố cha ơi! Bão tố tơi bời!"

Gia đình vắng bóng người Cha là một điều bất lợi. Hình ảnh người Mẹ hiền chân yếu tay mềm phải bơ vơ chống chọi với thiên tai chỉ còn là nỗi thương tâm, tội nghiệp:

"Lũ lụt đi qua, rơm ướt mẹ phơi
cong người xuống, mẹ gồng trên vai hẹp
gánh cả giang sơn, đầu trần, không dép
mẹ thẫn thờ, lảo đảo gọi tên cha..."
(VH bỏ đoạn cuối)

Nhà Thơ Thanh Thanh đã chuyển dịch sang lời Mỹ đăng trong một nội san Anh ngữ cho các người cha Mỹ hiểu tâm trạng Bích Ngọc:

"THE DAYS DAD GOT IMPRISONED

How harrowing were the days dad got imprisoned:
Mom could hardly sleep, got her eyes wet, rings wizened.
Gnawing the tiny rootstock Mom spared for me: how sad!
I was so hungry, dad!

The cow feces I bore on my head across the river,
Wetted, dripped from the basket, salted my lips.
The heartless stream was still flowing to make me shiver.
Oh dad! such storms had risen to break life into chips.

After the flood, mom dried the damp hay nearly kaput;
Humping her back, she carried on either slender shoulder
The burden of family responsibility, bareheaded, barefoot;
She staggered, listlessly calling for dad, the householder..."
(VH skipped the last paragraph)

THANH-THANH
(geocities.com/POETfromVIETNAM)

Nhạc Anh ngữ về Cha:

Về nhạc Anh ngữ nói về người có khá nhiều, tuy nhiên trong bài viết này tôi chỉ nêu ra 2 bài tiêu biểu qua lời chuyển dịch Việt ngữ để bài văn sẽ bớt chiều dài của nó:

Bài hát tôi tình cờ nghe trong một đêm thanh vắng trên đài TV Mỹ và rung động nhiều lắm: "Cha Yêu, Cha Có Nghe Tiếng Con Không ?" do nữ nhạc sĩ Charlotte Church sáng tác thật cảm động từ lời ca đến cung điệu buồn u uẩn, khi người con dâng tiếng lòng như van lơn, như tha thiết có người cha bên đời. Tôi nghe trong sự mủi lòng. Khi người con biết quý trọng và nói lên sự cần thiết của hình ảnh của người Cha mà mình yêu quý. Xã hội Hoa Kỳ chịu sự chia ly gia đình quá nhiều qua nạn tan vỡ trong hôn nhân. Để rồi có những người con lạc loài, lẻ loi, bơ vơ mơ bóng người Cha đến với mình, hãy che chở mình. Cha vẫn là biểu tượng thiêng liêng từ tâm tưởng của người con:

"Lạy trời
Con xin lạy trời
Cho ánh đèn soi sáng đêm khuya
Như hồn cha soi sáng tâm hồn con,
Cha có nghe tiếng con nói ?
Cha có thấy con không ?
Cha có tìm con khi con lạc giữa đêm khuya ?
Cha có ở gần con không ?
Cha có nghe tiếng con nói ?
Cha ơi, xin cha cho con thêm can đảm nha cha ?
Nhìn trời cao, con thấy hằng triệu ánh mắt,
Ánh mắt cha đang ở nơi nào ?
Bây giờ cha ở đâu vì hôm qua mình đã chia ly ?
Và cửa trời đã đóng chặc ?
Màn đêm tối thẫm mịt mù
Gió bay lạnh lắm cha ơi
Thế gian bao la xung quanh con lạc loài
Xin cha tha thứ cho con
Xin cha hãy hiểu tiếng lòng của con
Cha ơi con kẹt giữa dòng sông cuộc đời
Cha có nghe tiếng con cầu khẩn ?
Những gì con nói
Dường như màn đêm vang vẵng tiếng vọng
Con nhớ hết những điều cha dạy
Những quyển sách cha đọc cho con
Con xin những lời cha đọc
Giúp con nghị lực qua cơn giông tố trước mặt nghe cha ?
Hàng cây sừng sững quá cao
Con cảm thấy mình quá bé nhỏ
Ánh trăng kia càng lẽ loi, ngàn sao kia càng nhạt dần
Cha ơi cha có biết con thương cha lắm không ?
Cha ơi cha có biết con cần cha trong đời không ?
Cha ơi, cha có biết con nhớ thương
Đêm đêm cha hôn con khi đi ngủ không ?
(Trần Việt Hải chuyển ngữ)

Bài thứ hai là "Papa" do nam ca nhạc sĩ Paul Anka sáng tác và lời Việt chuyển ngữ là "Cha Tôi". Paul Anka là người ca sĩ có giọng ca trầm ấm, đôi khi thì cao vút. Lời ca khúc này lại tương phản với bài trên, nó cho thấy tình Cha cho con thật đậm đà, thật nồng nàn và bao la như biển cả. Trách nhiệm hay thiên chức Cha Mẹ vẫn cao cả trong một xã hội đạo đức và nhân bản. Cha đi làm nuôi con khôn lớn và sống trọn vai trò mà lương tâm giao phó: Thương Yêu, đùm bọc và lo lắng cho con cái:

"Mỗi sáng Ba đi làm để nuôi gia đình,
cho chúng con đủ ăn,
áo mới luôn, quần mới luôn,
có đôi giày cho vui bước chân.

Cứ mỗi khi đêm về là Ba đến giường,
đắp chăn giùm con,
khẽ hôn vào trán con,
đọc tiếng kinh cầu sau khi đã xong.

Sống với Ba êm đềm rồi con lớn dần,
dần theo thời gian,
đã thấy da mồi tóc sương,
Ba cũng già đi theo tháng năm.

Thương cho Má,
Má yếu đuối sức kém hay ốm đau.
Cũng biết thế,
khiến Ba thương, thương cho Mẹ, ôi Mẹ yêu.
Khi Mẹ chết, Ba điên lên và Ba hét lên:
"Xin cho tôi qua đời thay cho vợ tôi !"

Cứ đến khi đêm về,
là Ba chối từ bước lên lầu trên,
Má chết đi phòng trống vắng,
Ba yên ngủ ngay trên ghế đôi.

Con nhớ hôm ngọt ngào lời Ba nói:
"Hỡi con của Ba,
Ba sống như người lớn khôn,
Ba đơn chiếc nhưng mãi không già."

Mỗi lần hôn đàn con mình,
nhớ tới tiếng Ba nói,
vẫn luôn vang lên trong tim:
"Các con còn sống là Ba còn sống."
Nhớ hoài ! Ôi, con nhớ, con nhớ hoài,
lời nói của Ba, và của Ba.
Không quên, con không quên,
lời nói của Ba còn mãi..."
(Phỏng dịch từ nguyên tác "Papa")

Lời kết:
Qua đoạn cuối bài thơ của Nguyễn Thị Bích Ngọc mà bản dịch Anh ngữ do thi sĩ Thanh Thanh chuyển ngữ cùng hai bài ca Anh ngữ trình bày qua lời phỏng dịch Việt ngữ nói về ân tình của cha, VH xin kết thúc bài viết đón chào dịp Father's Day 2004. Cầu xin một ngày Lễ Cha thật bình yên, thật hạnh phúc và thật vui vẽ đến tất cả các người cha Việt Nam đã lo lắng cho con cái dù ở gần hay vẫn còn xa cách vì lý do nào đó. Cầu chúc quý bác, thân phụ các thân hữu của Việt Hải và quý anh em hiện mang vai trò cha một ngày vui đầy mãn nguyện.

VH xin cám ơn tất cả các bạn đã gửi thơ đóng góp cho bài viết chung này, để từ đó bài viết mang sắc thái đa dạng về hình ảnh của những từ phụ, dù là người cha thôn quê hay người cha thành thị, người cha của mỗi miền đất nước Việt Nam, bắc, trung hay nam đều cho thấy điểm tương đồng như nhau: Lòng cha vị tha, quảng đại và tình cha thương con cái vô bờ bến những vần tục ngữ hay ca dao Việt Nam đề cập trong dân gian.

Sau hết, VH xin gửi lời tri ân thiên thu đến Cha mình đang an nghĩ nơi chốn tuyền đài: "Con viết cho Ba bằng nụ cười và bằng nước mắt nhớ nhung và thương yêu... bây giờ và mãi mãi về sau. Và cuối cùng mình sẽ gặp lại nhau..."

"HAPPY FATHER'S DAY"

Ghi chú: VH cũng xin gửi tặng cháu Uyển Diễm và kính dâng hương hồn cố trung tá Nguyễn Quang Hưng, một người cha tuyệt vời.

Việt Hải los angeles

=========================================

Tôi Cần Một Người Cha
 

Việt Hải


Ngày lễ Cha Father's Day đã qua đi, nhưng dư âm nhẹ nhàng của tình gia đình trong tôi dường như vẫn phảng phất quanh quẩn đâu đây. Tôi nghiệm ra cái khuynh hướng sống cho mình khi mỗi năm qua hầu như khi tôi càng tăng tuổi đời thì tuổi tâm hồn lại tỉ lệ nghịch trở về tuổi thơ càng gần gũi hơn, điều này khiến các nhà phân tâm học hay tâm lý học nói tuổi trẻ hướng về tương lai và tuổi già nhìn về dĩ vãng. Tuổi trẻ có hy vọng của buổi bình minh cuộc đời, tuổi trẻ có nhiều mộng ước, tuổi già quay lại quá khứ, để nhìn lại đoạn đường dài khổ ải, nhiều gian truân hay thành tựu đã qua. Với tôi, dĩ vãng là quyễn album với bao nhiêu điều đáng nhớ, buồn có lẫn vui có và tất cả trôi qua êm đềm, từ lúc xong trung học, leo lên đại học với lý tưởng của tuổi thanh niên, với nhiều giấc mộng Kinh Kha, giấc mơ kinh bang tế thế đóng góp một phần nhỏ cho quê hương trong nổ lực xây dựng miền nam thời hậu chiến. Nhưng rồi chẳng may xứ sở bị bọn người man rợ CS từ rừng rú trở về do yếu tố may mắn "chó ngáp phải ruồi" hay do cơ hội "nước đục thả câu" như lũ mọi lạc hậu vớ được cành vàng đóa ngọc miền nam VN. Thế rồi cái ước mơ của tôi là sự thất vọng. Nhớ về chuyện ngày cũ của 75, tôi ra đến Côn Sơn lúc năm giờ chiều ngày Một tháng Năm lòng sụt sùi căm hận phe CS đã thành công thôn tính miền nam và nghẹn ngào khi nghe trên radio bọn CS ăn mừng chiến thắng thống nhất đất nước. Rồi ngày tháng qua đi, sau gần ba thập niên người CS nuốt khúc xương miền nam trả bằng cái giá khó khăn vì cả trong xứ hay bên ngoài mức chống đối họ vẫn dâng cao. Vì họ không đến với nhân dân bằng cái tình tự dân tộc, không bằng sự thu phục nhân tâm, mà người CS tượng trưng cho sự áp bức, tham ô và khát máu. Với gần ba mươi năm ly hương, xa nhà với bao nhiêu khổ ải, bao nhiêu gian truân, bao nhiêu thăng trầm của cuộc sống, nhưng cuối cùng cuộc đời lại lắng đọng khi có gia dình, có con cái, và chính những tuổi thơ xung quanh tôi đem tôi về tuổi hồn nhiên của những năm tháng đã mất đi.

Sáng ngày 15/06 tôi ngủ nướng vì đêm qua thức khuya mệt mỏi do việc thức khuya soạn bài viết cho ngày Quân Lực 19-06, cháu Hải Việt nhảy chồm lên giường nằm bên cạnh, cháu rót nhỏ vào tai tôi "Happy Daddy's Day, ba ơi!, hôm nay là ngày của ba mà, thức dậy đi nha!". Tôi ôm cháu hôn lên tóc. Đứa anh Hải Nam cũng nhảy tót lên giường nằm bên kia, trong khi mẹ hai cháu đã ra khỏi phòng chuẩn bị dọn dẹp nhà cửa chuẩn bị cho một ngày mới, ba cha con chúng tôi chụm đầu vào nhau tán dóc chuyện trên trời, chuyện dưới biển, những chuyện của bọn nhóc tì, những chuyện vẩn vơ lắm, và tôi cố hoà mình với hai con.
Nam nói: "Con có "prepared" cho ba bài thơ, con đọc nhen ba". Tôi đồng ý gật đầu. Cháu đọc:

"Today is Father's Day
I am with my father
He hugs me and
tells me a good story
He’s my hero
He’s my example
I like his name
I carry his name
Our name is ocean
We like ocean
I wish him a good health
He’s always my father
And I love him.
Hải Nam"

Xong cháu trao tôi tấm thiệp vẽ tranh lập thể Picasso ngoằn ngoèo đủ thứ màu hoa mè technicolor, bức hình người cha đang nắm tay đứa con, xa xa một đứa bé khác. Cháu bảo cô giáo kêu mỗi học trò phải làm thơ tặng cha, xong cô giáo giúp sửa thơ nếu phạm lỗi chính tả. Cháu nhớ hè năm ngoái chúng tôi đi picnic hè ở biển Dana Point, tôi bảo hai cháu chữ "hải" trong tiếng Việt là "biển", là "ocean" nên cháu nhớ khi đặt thơ. Tôi nhớ ngày hôm đó ba cha con chúng tôi ngâm mình trong ánh nắng chói chan nam Cali, sóng biển tràn vào bờ nhấp nhô, chúng tôi nhảy tránh từng con sóng rì rào tràn vào bờ. Dù đã bôi kem chống nắng nhưng chúng tôi trông như những con tôm hùm lobster luộc chín và da bị khô nên cảm thấy rất rát khó chịu mấy ngày liền.
Tôi phê bình bức tranh lập thể vẽ ba cha con chúng tôi đang đùa với sóng biển Dana Point, tôi hỏi:
"Sao Nam vẽ ba cha con mình giống cha con Bart Simpsons quá vậy, cả ba đều có mái tóc "punky" dựng đứng, đeo cái "sun glasses" to tổ bố như cái "desert sun mask" người ta đi trong sa mạc".
Mấy lúc gần đây khi xem TV tôi thấy tội nghiệp cho đoàn quân viễn chinh Mỹ khi tiến quân từ Kuwait ở phía nam hướng về mục tiêu phía bắc là Bagdad bị cuốn vào cơn bão cát sa mạc, nên mỗi quân nhân đều đeo một cái kiếng chống cát thật to, như bức hình Bart Simpsons của Nam. Cháu cười khúc kha khúc khích.
Rồi Việt chen vào nói: "Con làm cho ba cái "special gift" nè! Ba mở thử ra đi!".
Tôi mở chiếc hộp do cháu tự làm bằng giấy loáng màu bạc, phía bên trong là một sâu chuỗi tràng hạt mà cháu nói là cho tôi dùng để lần chuỗi khi ngồi thiền. Cô giáo của Việt ra dự án làm quà tặng cho cha, trong khi cô giáo của Nam chủ trương làm thơ chúc. Tuy nhiên đối với tôi cái công lao và tấm lòng của các cháu là niềm vui lớn cho mình. Việt chêm xen kẽ cứ 5 viên hạt xám lợt là một viên xanh dương đậm. Nên màu sắc của xâu chuỗi rất hợp với nhau. Tôi xoay sang hôn cám ơn Việt. Nam đề nghị tôi kể một truyện về ngày Father's Day. Tôi nhớ đã lâu rồi tôi có đọc trong báo Los Angeles Times nói về chuyện rất thương tâm mang tựa đề "Tôi cần một người cha" (I want a father).

Tôi nhìn hai cháu chăm chú theo dõi lắng nghe ông bố kể chuyện. Trong thời gian chiến tranh Đệ II Thế Chiến, một người lính hải quân Hoa Kỳ tử trận theo tàu khi quân đội hoàng gia Nhật Bản bất thình lình tấn công Trân Châu Cảng hôm sáng ngày 7 tháng 12, 1941, gây tổn thất cho gần 3.600 quân nhân Hoa Kỳ. Người lính thủy mà tôi nói trong chuyện tối mấy hôm trước đó được người vợ từ California thông báo bà vừa hạ sinh bé trai cho ông, bé trai vừa chào đời mạnh khỏe và ông hẹn sau công tác hải hành thì sẽ về với vợ con. Nhưng ước mơ không bao giờ đến với ông và ông chưa bao giờ được cái hạnh phúc bồng đứa con đầu đời của mình và con ông đã bất hạnh vì thiếu người cha. Khi lớn lên người con sống trong hoàn cảnh mặc cảm thiếu bóng người cha, người con rất tủi thân và cô đơn trong lớp học khi thấy bạn bè đều có cha. Ông này khi lớn lên vẫn ấp ủ tấm hình cha ông mặc quân phục hải quân và hình hôm lễ đám cưới của cha mẹ ông tại Los Angeles. Học xong trung học ông nối gót thân phụ gia nhập vào binh chủng hải quân. Khi giải ngũ ông thường viếng thăm và ủy lạo những chiến sĩ Mỹ tham dự trận thế chiến thứ hai. Chuyện chung qui nói về hình ảnh người cha có hấp lực vô biên với người con.

Chuyện thứ hai trong loạt bài tôi đọc nói về một người cha hành nghề xe hàng vận tải (freight truck). Người tài xế xe hàng tại Kansas đang trên đường công tác giao hàng ban đêm tại một thành phố lân cận nhà ông, khi được tin người vợ ông chuyển bụng sắp sinh nở ông vội vã chạy gấp về sau chuyến giao hàng. Xe về đến thành phố nơi gia đình ông cư ngụ ngay tại lối rẽ từ freeway xuống exit đường quá cong cộng thêm thời tiết xấu, tối mờ của ngày 23 tháng 12 khi nhân loại nô nức đón lễ Giáng Sinh, xe ông lật bánh rơi xuống ruộng, tai nạn đã cướp mất cuộc sống của một người cha. Vì hối hả về lo cho vợ con mà ông đã đổi bằng mạng sống của mình. Cái chết của ông để lại huyền thoại về cha đối với người con gái duy nhất của người đàn ông tài xế xe vận tải. Cô con gái sau này đỗ bằng cao học y tế công cộng (MPH) và cô làm giám đốc phòng an sinh xã hội cho một viện dưỡng lão ở New York. Điều lý thú tình cờ là cô lập gia đình với người chồng luật sư thuộc liên đoàn bảo vệ các tài xế xe vận tải. Cô con gái này cả đời ước ao có được giấc mơ có một lần được cha cô hugging, ôm vào lòng. Đối nhiều người điều ước mơ đó quá đơn giản, quá tầm thường, nhưng đối với cô chỉ là ước mơ hão huyền, chẳng bao giờ có được trong cuộc sống.

Tôi kể chuyện cuối trong loạt chuyện ngày lễ Cha trên báo cho Việt và Nam nghe. Chuyện anh chàng mù giáo sư trung học về âm nhạc. Tại tiểu bang New Jersey, một gia đình hai vợ chồng bị chết cháy do sự phát hoả của đèn treo Giáng Sinh trên cây thông. Thông thường hằng năm tại Mỹ nạn hỏa hoạn hay xẩy ra do cây thông trang hoàng mùa Giáng Sinh bị khô héo và các bóng đèn treo trên cây thông để nhiều giờ làm cho nhiệt độ gia tăng và chạm vào những cành khô đưa đến sự phát hỏa. Giữa đêm khuya khi lửa trong phòng khách bị cháy. Phòng khách nằm giữa phòng cha mẹ và phòng đứa bé trai bốn tuổi, người cha can đảm băng mình qua lửa đỏ để cứu con mình. Ông đem cháu ra ngoài giao cho người láng giềng dù đứa bé bị lửa cháy áp phỏng nặng làm mù mắt và người cha quay trở vào nhà cứu giúp người vợ. Chẳng may vợ ông bị trặc chân té khi cố chạy ra ngoài, bà bị kẹt vì vết đau ở chân nên không thể đi xa hơn được. Lần trở vào cứu vợ ngọn lửa dâng to, phừng cháy dử dội nên là định mệnh oan nghiệt gây thiệt mạng cho cặp vợ chồng này. Đứa bé được người chú mang về nuôi nấng và sau trở thành một giáo sư âm nhạc bậc trung học. Ông nhiều lần tâm sự qua âm nhạc về hình ảnh can trường của cha ông khi xông vào biển lửa cứu mạng mình. Ông thèm một cảm giác của bàn tay huyền diệu, thương yêu của cha mình ôm lấy ông trong cuộc đời.

Tôi kết luận với hai con tôi là cả ba câu chuyện trên đều nói về hình ảnh người cha và những người con bất hạnh khi lớn lên cần có người cha đi bên cạnh cuộc sống.

***

Chiều hôm đó vợ tôi đề nghị đi ăn tối tại nhà hàng Todai trên đại lộ Ventura, thuộc thành phố Woodland Hills. Đây là một chi nhánh của hệ thống nhà hàng bán thức ăn Nhật kiểu "all you can eat" buffet, ăn bao bụng. Hai cháu con tôi rất vui khi đi ăn theo lối này vì cháu tha hồ lựa nhiều món ăn hợp khẩu cho mình và tháng rồi vào ngày lễ Mẹ, ngày Mother's day gia đình tôi đến ăn tại Super King Buffet, một nhà hàng Tàu "all you can eat" thuộc thành phố Simi Valley. Việt theo mẹ xếp hàng đi bên hàng seafood, tôi và Nam xếp bên hàng sushi. Nhà tôi vẫn biết rỏ tôi mê món sushi cá sống như mê văn chương, nhưng bà không nuốt nổi món sushi. Tôi ghiền sushi cá hồi salmon, cá thu tuna hay cá ngộ halibut hoặc California rolls. Mà khi ăn sushi tôi thường thích uống kèm món trà genmai, tức trà xanh có những hạt gạo rang rất thơm lừng. Nam lấy cho tôi chén soup shabu shabu, món soup truyền thống của dân Nhật có đậu nành, rong biển mang mùi seafood, Nam không quên lấy một diã wasabi và dưa gừng màu hồng, ginger pickles mà hai cha con tôi rất khoái. Việt mang về bàn cho tôi một diã cá salmon hấp và một chén salad. Tôi vẫn thường nghe nhà tôi dặn hai cháu vì "Ba đi đứng khó khăn hai con đi theo phụ giúp ba". Thật sự ít khi nào tôi nhờ đến con trừ phi vạn bất đắc dĩ mà thôi. Đây là giây phút tôi cảm thấy hạnh phúc về tình gia đình vì tôi chỉ cần nhìn hai cháu ăn ngon miệng và liên mồm nói tía lia, nhất là Hải Việt luôn hoạt bát, rất lanh lẹ như mấy chú Mỹ con. Dù là chúng tôi cố lôi kéo hai cháu về với nếp sống gia đình Việt Nam, nhưng trường học và xã hội bên ngoài đôi khi lấn áp tuổi thơ lớn lên tại đây. Giờ ăn chiều trong gia đình tôi từ lâu vốn mang không khí vui vẽ và ấm áp vì tiếng cười của trẻ thơ. Tôi tâm sự với nhà tôi ngay lúc này các cháu ở lứa tuổi 9 và 10 tuổi nên khi tụi tôi đi đâu thì hai cháu kè kè đi bén gót theo sau. Đây là giai đọan hạnh phúc nhất cho vợ chồng tôi vì các cháu đeo cha mẹ nhiều nhất. Mai kia hai cháu lớn và có bạn thân hay có bồ rồi những giây phút hạnh phúc gia đình sẽ bị loãng, mờ nhạt dần đi.
Nhà tôi nhắc lại việc học của hai cháu năm nay và tỏ lời gợi khen Nam được bốn giấy khen thưởng về toán, english spelling, good citizen và physical exercise (PE) môn chạy thi, cộng thêm trophy thi toán liên trường do học khu Los Angeles Unified School District tổ chức. Việt được ba awards gồm math, special project (viết bài văn ngắn, cháu chọn viết về nước Việt Nam) và PE môn hoola-hoop. Nam hỏi như vậy cháu có được thưởng đi biển picnic vào mùa nghỉ hè như năm ngoái không. Tôi đồng ý sẽ thực hiện. Tôi hỏi Việt muốn gì cho mùa hè. Việt chọn đi viếng hoặc Six Flags Magic Mountain hoặc Universal Studios. Tôi gật đầu luôn. Tôi hỏi hai cháu khi lớn lên hai cháu làm gì. Nam nói Nam muốn làm bác sĩ Gia. Tôi hỏi Việt câu tương tự, Việt bảo Việt muốn làm bác sĩ Tạo, tôi bật cười lớn xoa đầu hai cháu và nói bông đùa: "Vậy là ba có hai bác sĩ tếch ke ba tận tình nhé!".

Bác sĩ Gia tức bác sĩ Đoàn Gia Gia, có phòng mạch tại thành phố Alhambra, là vị ân nhân của vợ chồng chúng tôi. Chúng tôi lấy nhau sau mười năm bị hiếm muộn thì vị lương y này đã hóa phép thần thông cho chúng tôi có liền tù tì hai mụn con. Anh Đoàn Gia Gia có tâm hồn âm nhạc lắm, hồi đầu xuân Quý Mùi này tôi bắt gặp anh hát mấy bài họp ca xuân trên TV cable, đài 18 ở Los Angeles. Còn bác sĩ Tạo tức bác sĩ Dương Hồng Tạo, có phòng mạch tại thành phố Westminster, là bác sĩ tim mạch cho bà nhạc gia tôi và cả chính tôi. Bác sĩ Tạo khi đi học tại đại học Cal State Northridge, tôi có học chung với anh ấy mấy lớp vật lý và hóa học, sau này nghe anh sang học y khoa tại Harvard Medical school.
Năm trước khi có biến cố 911 xảy ra, nhà tôi có lần hỏi hai cháu lớn lên sẽ làm gì thì Nam bảo sẽ làm nhân viên cấp cứu paramedic cứu người bệnh hoạn, còn Việt bảo muốn làm lính cứu hỏa fire-fighter leo lầu xông pha vô cứu người bị kẹt lửa cháy, khi đó toàn trường mấy cháu được học về các gương anh hùng cảnh sát và nhân viên cứu hoả bên New York. Phần khác hai cháu có học thêm võ thuật thiếu lâm, nên các huấn luyện viên lúc nào cũng nhắc nhở những kỷ luật của võ sinh như giúp người, gan dạ và khiêm tốn. Tôi nghỉ đây là những yếu tố mà thanh niên rất cần cho cuộc sống. Vì học võ nên hai cháu rất thích xem loại phim võ hiệp của Hollywood do Thành Long Jackie Chan hay Jean Claude Van Damme đóng. Có lần Nam bắt chước nam tài tử Van Damme nhảy tung lên cao đá cánh cửa phòng ngủ thật tan thương, cánh cửa sút bản lề ra và gãy toạt với lổ hổng bên giưã cánh cửa ván ép. Tôi cau mày nhăn nhó nói: "Kỳ sau muốn làm Claude Van Damme con đá nhè nhẹ dùm ba, đá kiểu này ba đau bụng quá!". Cháu lâm la lâm lét xin lỗi tôi.
Hôm vợ chồng tôi đưa hai cháu xem phim "Rush Hour 2" về, hôm sau Nam đóng vai Jackie Chan, Việt đóng vai viên thám tử Mỹ gốc phi châu Chris Tucker, tôi đi làm về nghe Nam nhái giọng Jackie Chan, Việt nhái giọng Mỹ New York gốc phi châu và tôi thật sự hoảng hồn, hú vía khi thấy hai thám tử Việt và Nam lăn nhào, lộn mèo như các tài tử movie stuntmen, con tim tôi muốn nhảy phóng ra ngoài theo những pha nhào lộn của hai đứa.
Tôi bực mình quát lên: "Thôi đủ rồi, nhào lộn kiểu này ba phải hỏi Blue Cross có trả tiền không nữa?".
Việt tiến lại gần hỏi khẽ: "Bộ ba hỏi hảng phim cho tụi con đi đóng phim hả?".
"Chưa có hảng nào mướn thì ba phải trả tiền co-pay nhà thương trước cho tụi con rồi. Con nhảy từ giường xuống sàn nhà cứng như vầy là có ngày gãy cổ như chơi, con biết không?", tôi bảo Việt như vậy.
Thật ra tôi vẫn biết mình khi lúc nhỏ bằng các cháu thì tôi thường bị gia đình "lên án" te tua vì bản tính quậy tanh bành, quậy "hết biết" của lứa tuổi tinh nghịch, phá phách. Bản tính con trai thường hiếu động, nghịch ngợm như rươi là sự thường tình. Vợ chồng tôi khi nuôi con thì cũng giống như mọi người, ai cũng mong những mơ ước hay những hy vọng tương lai mai sau cho các mầm non của mình, những giờ phút riêng tư của chúng tôi thì thường bàn về cá tính hay khả năng và sở thích từng đứa con. Tôi nhớ ngày xưa trong bàn tiệc với các anh bạn Việt Nam đồng hương tại đây, khi các bạn nói về ước mơ cha mẹ dành cho con cái, nhất là khi men bia đang ám ảnh, ve vãn tâm hồn chúng tôi, một anh bạn gốc thợ máy, tên Đức, buồn bã về cuộc đời của mình, anh buột miệng phát biểu:
"Tôi có hai thằng con trai, vợ chồng tôi ráng nuôi cho chúng nó với ước mong sau này hai cháu cố gắng học hành làm bác sĩ hay kỷ sư với người ta".
Ngồi kế bên anh Đức là một anh kỷ sư thiết kế cơ khí, tên Tài, làm cho hảng máy bay Lockheed trong vùng Burbank, anh Tài bị áp lực đè nặng của công việc lao tâm, mệt óc vì khi công tác đáo hạn mà kỷ sư chưa hoàn tất nổi thì sở thất nghiệp thật gần như lồng gang bàn tay. Anh Tài sau khi tu xong ly bia anh tự dưng phát ngôn ngông một câu tương phản ý với anh kia:
"Ai mong con người ta làm bác sĩ, kỷ sư, chứ mình chỉ ước thằng con duy nhất của mình làm thợ thầy cho đỡ mệt óc, đỡ máu cao! đỡ stress, hihihi...".
Lời nói năm xưa như những điều thật linh thiêng của vị thần tiên tri Nostradamus, mười lăm năm sau tôi khám phá ra anh bạn thợ máy có hai đứa con học ngành y khoa tại đại học John Hopkins, bên Baltimore, Maryland. Anh bạn kỷ sư toại nguyện với lời ước xưa vì cậu con trai duy nhất của anh Tài đang hành nghề thợ sửa ống nước, người con anh rất khéo tay, có năng khiếu về chân tay và có công ty plumbing thuê vài nhân công người Mễ giúp việc. Mỗi người có nếp suy nghỉ riêng tư, nhưng điều muôn thuở vẫn trúng như một chân lý là: "Mưu sự tai nhân, Thành sự tại thiên". Tuy vậy, hiếm hoi vẫn có sự ngoại lệ của cuộc sống trong kiếp nhân sinh của chúng ta vậy.

Nam đi lấy món tráng miệng cho tôi gồm thơm tươi, dâu tây strawberry và cantalope là ba loại trái cây tôi ăn hoài không chán và Việt trao ly vanilla soft ice cream khi cháu nháy mắt ra dấu: "Just eat it, I'll take care of you!". Tôi hôn lên mái tóc punky Bart Simpson của Việt và chìa lồng bàn tay mình cho cháu đập kiểu "Give me a five". Tôi muốn cám ơn những người thân đã cho tôi một cảm giác nhẹ nhàng, nhưng thật dễ thương trong tâm trí nhân ngày lễ Cha 2003.

Việt Hải Los Angeles
19-06-2003
====================================

Viết cho ngày Father' s day

Chỉ còn non một tuần nữa là đến ngày lễ Cha, ba nhìn lên bàn làm việc của mình tại sở làm, cái ly "mug " bằng giấy có bài thơ Anh ngữ mà cô giáo Mason giúp con làm lấy, để tặng cho ba ngày Father's Day năm ngoái, ba vẫn còn yêu quý nó như ba yêu quý con. Những vần thơ mà cô Mason đã giải thích cho con từng ý nghĩa, mà tựu trung nó phản ảnh cái tình cha con của mình:

"I thank you on this Father's Day,
For all the love you send my way ,
The things we learn, the games we play,
The many things you do and say.
***
Of all the dads, I must confess.
I think you are very best !
So please sit down to forget your stress,
Kick up your feet and take a rest ,
Please use this mug to make a brew,
A bag of green tea also includes ,
From my heart to you with all my love !
I really love you .
Trần Phước Hải Việt.

Hải Việt con yêu của ba,
Ba rất vui mừng khi nhận được món quà, mà con đã bỏ ra nửa buổi học, để cùng cô giáo nắn nót làm tặng ba. Dù rằng con chưa có khả năng Việt ngữ, để con viết lên những dòng thơ Việt ngữ tặng ba. Nhưng đó là những điều quý báu, được âm thầm làm bằng tấm lòng của con. Mỗi buổi sáng khi vào sở làm, ba uống trà xanh, ba vẫn nhớ hai anh em con. Những gói quà tầm thường của con, là những bằng ban khen hay những tác phẩm nghệ thuật của hai làm trong lớp học mà ba đã ưng ý và chân quý nhất, và ba đã chưng bầy khắp văn phòng làm việc của ba.

Hải Việt biết không? Tháng 6 trước ngày lễ Father's Day năm 1994, mẹ con đã tặng ba một món qùa vô giá, đó là sự chào đời của con. Ba bồng con trên tay lần đầu tiên đúng vào ngày Father's Day năm đó. Là một người Việt Nam sống ở xứ Mỹ, ba vẫn nuôi những ý nghĩ cổ điển, hơn là thế hệ của các con, vì ba vẫn hay so sánh những giá trị tốt đẹp của Việt Nam và cái hay của xứ người. Người Mỹ có ngày Mother's Day vào tháng 5, và Father's Day vào tháng 6 , thì người Việt Nam mình có ngày lễ Vu Lan để tưởng nhớ đến cha mẹ vào ngày 7 tháng 7 âm lịch. Ba ao ước các con sau này sẽ tìm hiểu nhiều hơn về văn hóa, và nguồn gốc Việt Nam của mình khi lớn lên. Cội nguồn dân tộc Việt Nam được bắt đầu bởi những câu đồng dao, mà ngày hôm nay con và anh con thi đua nhau ê a cả ngày. Mấy tuần trước thầy Bằng lớp Việt ngữ Văn Lang đã khuyến khích lớp học của hai con, học thuộc lòng câu đồng dao phổ thông như:

"Công cha như núi Thái Sơn .
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chẩy ra,
Một lòng thờ mẹ kính cha ,
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con".

Thầy Bằng đã giải thích trong lớp học, cũng như mẹ giải thích cho con mỗi tối, những câu ca dao Việt ngữ mà con đã học. Cái vốn liếng tiếng Việt của con mỗi ngày, sẽ mỗi gia tăng, nếu hai con tiếp tục hoc Việt ngữ, rồi con sẽ yêu tiếng Việt hơn, văn hóa Việt hơn, và sẽ gần gủi với người Việt Nam nhiều hơn. Nước Việt Nam có nghèo nhưng sẽ không mang ý nghĩa văn hóa Việt Nam là xấu. Ðây là hai mệnh đề rất tương phản với nhau. Văn hóa Việt Nam mà ba đã hấp thụ, vẫn bàng bạc những ý tưởng rất xúc tích về chử "Hiếu " của người con đối với công ơn sinh thành và dưỡng dục của các bậc phụ mẫu.

Con yêu của ba, người ta đã ví công cha như trời cao vút như ngọn núi Thái Sơn, và so sánh nghĩa mẹ bao la, tràn trề như nước chảy vũ bão từ thượng nguồn. Do đó sau này con lớn lên, con sẽ có dịp học thêm, những bài học về chữ hiếu trong quan niệm đông phương, như chuyện Nhị Thập Tứ Hiếu, có thầy Mẫn Tử Lộ đã cực khổ gánh gạo nuôi mẹ già , hoặc tướng quân Nguyễn Trãi vì chữ trung hiếu, giữ ý chí quật cường của cha già là cụ Nguyễn Phi Khanh để dẹp tan giặc ngoại xâm, hoặc cụ Nguyễn Trung Trực đã tự nạp mình cho giặc Tây khi chúng bắt mẹ ông làm con tin. Ngược dòng lịch sử của dân tộc Việt Nam, dù không có ngày Father's Day hay Mother's Day chính xác, nhưng những tấm gương như thầy Mẫn Tử Lộ, hay những tấm gương của tiền nhân Việt Nam, vì chữ trung hiếu, hẳn không thiếu vắng trong sinh hoạt mỗi ngày, khi con cái lo lắng cho cha mẹ già, cho đến khi cha mẹ qua đời. Ðó chỉ là sự thường tình ở xã hội đông phương, khi mà có những người con, đã hy sinh cuộc sống riêng tư của mình để lo cho cha mẹ già. Ðó là sự kiện "nước mắt chảy ngược". Ba có người bạn thân đó là cô Mỹ Hạnh mà mẹ con biết, một lòng tận tụy với mẹ gìa, khi hy sinh hạnh phúc cá nhân của mình ngay tại xa hội Mỹ này. Ba viết dòng này lên đây để tri ân, những tấm gương Việt Nam thật sáng ngời, giữ chữ hiếu với các đấng sinh thành.

Trở lại câu ca dao con đã học, nó nói lên cái đức tính cao cả về tình cha nghĩa mẹ lo lắng cho con cái, và nó mênh mông như biển Thái Bình. Một thí dụ khác chẳng hạn như chú Tình tại Việt Nam bị chính quyền Cộng sản ép buộc đi vùng kinh tế mợi Chú đã kể cho ba nghe trong thư là khi gia đình chú đi khai hoang ở một vùng hoang vu, và gia đình chú phải tự túc mọi thứ, nên cuộc sống thật khó khăn, chật vật và rất nghiệt ngã. Không đủ như cầu lương thực cho gia đình, nên chú thím phải nhịn đói, để dành những phần thức ăn cho con cái. Khi thấy con cái thiếu ăn, chú thím cũng như bao cha mẹ khác, đã nghẹn ngào nhìn đàn con ốm còm cõi. Thím Tình qua đời vì đói khát, và kiệt sức cùng với chứng bệnh sốt rét ngã nước. Ðó là trường hợp cha mẹ bất lực không đủ điều kiện lo cho con cái. Cũng như trường hợp cha mẹ thương con một cách khác mà ba đã chứng kiến tận mắt tại một văn phòng, của một bác sĩ người Việt ở Van Nuys gần nhà mình. Một cặp vợ chồng người Mỹ rất trẻ đã khóc lóc van xin bác sĩ chữa trị cho con ông bà, đứa bé trai 5 tuổi của ông bà bị té ngã tét trán. Vết thương khá sâu, nên máu chảy ra rất nhiều, vài văn phòng bác sĩ ở gần đó đã từ chối không giúp đỡ họ, vì người cha thất nghiệp không có bảo hiểm. Vị lương y người Việt đã động lòng trắc ẩn, vì tình người, nên đích thân ông đã ra tay chăm sóc cho đứa trẻ miễn phí. Ðó là những cảnh tượng, mà văn hóa Việt Nam gọi là "nước mắt chảy xuống" khi cha mẹ lo lắng vì con cái. Ba kể thêm cho con nghe một trường hợp rất thương tại xứ Nhật Bản, ba vô cùng xúc động khi đọc bản tin này. Đó là câu chuyện rất thương tạm của một bà mẹ người Nhật, 40 tuổi, đã tình nguyện hiến 2/3 lá gan của mình cho đứa con gái 10 tuổi bị bệnh gan bẩm sinh từ nhỏ . Em bé gái đã một lần nhận gan từ người cha nhưng không hợp, thường thì tỷ lệ hợp đối với người đồng dòng máu khá cao. Lần này, tình trạng sức khỏe của em bé khả quan. Nhưng sức khỏe của người mẹ bị suy sụp nặng tới độ bị hôn mê, phủ tạng rối loạn, áp huyết cao . Các bác sĩ đã cố gắng chạy chữa, ghép cả một gan người đàn ông khác 30 tuổi cho bà, nhưng sau 9 tháng chống chọi với tử thần bà đã qua đời. Người con sống bằng sự hy sinh sinh mạng của mẹ mình thật là không biết phải trả ơn ra sao. Sự hy sinh của người mẹ rất đúng như câu: "Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra".

Cũng có trường hợp, các bậc cha mẹ là những tấm gương hy sinh cao cả vì con cái, họ đã can đảm bảo vệ con cái trong những hoàn cảnh hiểm nghèo, dù là loài vật hay nhân loại. Ba đã xúc động khi theo dõi một chương trình truyền hình bên Uùc châu về một người cha đã xả thân tử chiến với con cá sấu to lớn để bảo toàn tính mạng cho đứa con trai 7 tuổi của ông. Hậu quả là cá sáu đã đớp gẫy mất một chân của ông. Một chương trình khác về thiên nhiên và thú vật, ống kính truyền hình đã ghi nhận được khúc phim thật xúc động, khi một con gà mái can đảm chống chọi với con diều hâu ác độc, đang đe dọa tính mạng của đàn gà con. Gà mái đã chiến đấu tới cùng với diều hâu, nhưng cuối cùng gà mái đã thua cuộc, và bị diều hâu xé xác. Bởi vậy con à, tình cha nghĩa mẹ rất là thắm thiết, có thể đơn giản qua những mẫu chuyện ba đã chia sẻ với con, và rất đậm đà như người đàn ông Úc châu tử chiến với cá sấu hay ngứời mẹ Nhật Bản sẵn lòng hy sinh tính mạng mình cho người con gái, hoặc con gà mái kia quyết sống chết để bảo vệ con mình. Ðó là những tấm gương cao quý rất đáng được ngưỡng mộ, đề cao, hầu có thể tiếp diễn từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Hải Việt con yêu dấu,
Khi con và anh Nam còn nhỏ, những đêm khuya các con bị nóng sốt, thì ba mẹ thay phiên nhau chăm sóc hai con. Mỗi khi nhiệt độ của các con lên cao, là hầu như ba chỉ thức trắng đêm, lo đo thân nhiệt, lo thuốc men, đắp nước đá, và có khi ba phải tắm nước thật lạnh, để ba ôm các con vào lòng, hầu làm hạ nhiệt độ trong người của con hoặc anh Nam. Có lần con bị tiêu chẩy vào giữa đêm khuya, ba đã chạy rong ở ngoài phố lúc 1 giờ sáng để tìm mua nước pedialyte cho con uống. Nói ra những điều này để con biết, những ngày con còn nhỏ, ba mẹ đã chia sẻ cuộc sống với các con như thế nào. Cái ngày mà anh Nam con, bị té từ ghế xích đu, trán của Nam bị chẩy máu, ba vừa băng bó để cầm máu, mà lòng ba đau buốt. Ba có cảm tưởng cái đau đớn của Nam là cái đau đớn của chính ba, khi nhìn máu cứ tiếp tục tuôn ra. Khi anh Nam 3 tuổi, Nam bị rớt xuống hồ tắm nhà mình, bác Thu bạn ba đã kịp thời nhảy xuống hồ tắm cứu sống Nam, mẹ con ôm Nam vào lòng mà oà khóc thê thảm như tưởng rằng đã mất con của mình. Ba đã nói với mẹ, nếu có mệnh hệ gì xẩy ra cho các con, ba chỉ xin đấng tối cao cho ba ra đi thay thế. Vì các con còn quá trẻ, ba nhìn cuộc sống của hai con như ánh bình minh vào buổi ban mai, với những tia sáng đầy hy vọng của ba. Ba không muốn là nguồn hy vọng của ba sẽ chợt tắt. Ngược lại ba nhìn những buổi sáng đưa các con tung tăng đến trường, ba thấy cuộc sống của ba rất có ý nghĩa, và đó chính là cái lẽ sống của ba, và rằng ba phải hy sinh cho các con nhiều hơn nữa.

Tất cả điều này ba tâm sự với con và anh Nam, khi tuổi đời của hai con chưa hiểu hết những lời ba nói ra đây. Ba cầu mong một khi các con khôn lớn, hai con vẫn tiếp tục học thêm tiếng Việt, để đọc hết những lá thư, mà ba có thói quen viết theo từng giai đoạn cho các con. Viết cho con nhân ngày sinh nhật, con tròn 7 tuổi và cũng sắp đến ngày Father 's Day, cô giáo Mason đã thông báo cho ba mẹ biết, con sẽ được phần thưởng "The best student in the class ". Con à, nếu như mẹ đã cho ba món quà Hải Việt yêu quý của ba, cách đây 7 năm và ngày lễ Father's Day này, con đã cho ba món quà quý gía, đó là sự chuyên cần học giỏi của con, một giọt máu yêu quý của ba. Ba cám ơn con nhiều lắm.

Việt Hải, Los Angeles
===========================================

Viết về Việt Hải, Los Angeles

 Bích Phượng, Paris
 
   Tháng 5 năm 2005, Cali Weekly ra đời tại Little Saigon, tôi mời Việt Hải ở Los Angeles làm Tổng Thư Ký. Trong lúc tôi rất bận vì còn phụ trách bài vở và layout cho vài tờ báo khác nên không có thời giờ để liên lạc với thân hữu các nơi. Việt Hải đã nhiệt tình thay tôi để đảm trách công việc đó; nhờ vậy Cali Weekly đã nối được nhịp cầu đến bằng hữu phương xa. Đã nhiều lần Việt Hải nói với tôi, tờ Cali Weekly với 3 anh em mình có máu nghệ sĩ, chỉ mê báo mà không lo việc tài chánh thì làm sao kham nổi, tôi hiểu vấn đề đó nhưng có thêm nhiều người thì cũng nhiều ý sẽ hướng tờ báo đi lệch với chủ trương của mình nên một mình một ngựa thí nghiệm cho vui. Loạt bài Mây Bốn Phương Trời của Việt Hải rất hấp dẫn và sinh động với thực tế trong đời sống. 
   Sau 5 tháng với 21 số báo, tôi cũng mỏi mệt nên nói với anh Nguyễn Ngọc Chấn, Chủ Bút, và Việt Hải... bắt tay làm tờ báo khác nhưng rồi "ngựa bỏ giữa đường"!!! Tháng 5 năm 2006, tôi nói với Việt Hải, thực hiện tờ Cali Weekly Online cho vui, và bạn ta tán đồng... Tôi muốn viết về người bạn nhiệt tình nầy nhưng ngại "áo thụng vái nhau", nhận được bài viết của Bích Phượng từ Paris viết về Việt Hải, có đôi lời về anh. Vương Trùng Dương 
   
   Tôi quen biết anh vào một buổi sáng đầu xuân trong những bài anh viết trên website Ninh Hòa. Tôi đã được đọc nhiều thơ, văn của anh, tôi ngưỡng mộ anh như một nhà văn, rồi một nhà thơ hiện được yêu chuộng nơi hải ngoại.
Mặc dù anh nói "văn anh dở ẹc thôi". Tôi cho là anh e ngại khi không nhận lời khen từ những người mến mộ anh. Trước đó tình cờ tôi đã có dịp đọc một vài bài thơ thiệt trữ tình trên net, những bài thơ này đều được ký tắt dưới tên VHLA…
 
Thơ VHLA của anh ướt át chuyên chở cả một khối tình. Những lời thơ anh viết mang nhiều nhạc tính, dòng thơ anh ngọt ngào đậm đà như trái chín mộng giữa mùa yêu thương.

Thơ anh giản dị và chất phác nhưng vẫn chứa chan muôn vàn cảm xúc trìu mến. Từng lời thơ anh như từng cung phím lúc trầm bỗng theo vần điệu, lúc nhẹ nhàng như một thoáng mây bay rồi quyện vào hồn người gieo nỗi đau nhức nhói đến tận tủy xương.

Vẫn đợi tình em bao đêm vắng
Tình thắm nhớ nhung đếm đêm trường
Tình vẫn cô liêu đầy vấn vương
Vẫn chờ đợi em tình luyến thương

Khẽ gọi tên em bao nhung nhớ
Hồn chắt chiu bóng dáng em về
Ánh trăng kia có vẹn duyên thề
Tình anh đầy trong vầng trăng khuyết

Em mãi nơi đâu, hỡi trăng vàng ?
Đêm thâu lỗi hẹn ai âu sầu
Trách em xa vắng dù trách nhẹ
Anh vẫn yêu em, anh vẫn yêu...
(Ta chờ em - Việt Hải)
 
Đọc thơ anh tôi thấy anh rất đa tình, đa cảm. Tôi tự hỏi không biết anh đã trải qua bao nhiêu mối tình rồi mà để anh có nhiều nhớ thương tương tư đến như thế.
 
Lắng tâm tư trầm mình bên tiếng nhạc
Khúc thụy du đêm về trong hiu hắt
Tiếng thì thầm, em hỡi, những thì thầm
Anh sao nhớ, bao nhung nhớ
Gọi tên em, thấu hồn, nghe lưu luyến
Gọi tên em... anh mãi gọi tên em

Này em nhé,
Chiều thu vàng chênh chếch bóng
Lá vàng rơi lấp lánh màu mắt nai
Mơ tình ái, cơn mơ tình ái
Vẫn nhớ nhung, sao vẫn nhớ nhung…
(Anh nhớ em – Việt Hải)
 
Tôi biết anh còn là một nhà văn biên khảo sau khi đã được quen biết anh. Nói đến cái duyên tao ngộ giữa tôi và anh cũng là một sự tình cờ, anh thường bỏ bài trên net, tôi tình cờ viếng 2 website Ninh Hòa va Trinh Nữ rồi đọc tìm hiểu văn và thơ của anh. Nhưng trong sự tình cờ đó anh trao đổi nhiều ý kiến hay cho văn thơ tôi. Trong website Trinh Nữ, chị nhạc sĩ Hà Lan Phương phổ nhiều bài thơ của anh, tôi thích nhất ba bài nhạc "Em Còn Nhớ Không", "Em Về Bên Phím Đàn" và "Mơ Em" trong những bài Hà Lan Phương cùng Việt Hải. Anh gởi cho tôi đọc những bài văn anh viết.Thiệt là một khám phá thích thú tuyệt vời. Vì tôi cũng như anh đều có thú đam mê viết văn và làm thơ. Do đó tôi nhận xét rằng anh thường đem thơ vào minh họa trong những bài văn cũng như tôi. Văn anh viết rất phong phú và đa dạng. Loại văn tình cảm anh viết với văn phong quyến rũ, nhẹ nhàng như bài "Mùa Thu Cho Em", "Vĩnh Biệt Buồn Tênh", "Em Cho Anh Mùa Xuân", "April, Forget-Me-Not",... và là văn biên khảo anh có nhiều bài về quê hương, về y học hay về các đề tài thường nhật trong cuộc sống như "Nồi Mắm Tạ Ơn", "Mưa Rơi Trong Thơ Nhạc", "Nụ Cười Thanh Thản Tâm Tư", "Kim Cương, Hoa Đá Quý Khi Yêu Nhau" hay "Một Chút Hương Yêu"... Có lẽ vì anh đa tình, đa sầu, đa cảm, và lãng mạn cho nên tôi tìm thấy trong văn của anh không biết bao nhiêu là nụ hôn, những nhung nhớ âu yếm, ôm ấp. Trong văn chương Việt Nam thì đây được xem như tân phái trong văn chương phóng khoáng.
 
 
"Hôn em cái nhớ mộng chờ
Cho trời xao xuyến cho thơ ngập hồn
Yêu em đến mãi hoàng hôn
Cho đêm thổn thức cho nồng con tim"
(Có Những Thương Yêu - Việt Hải)

Hay là,
«Nhớ em anh nhớ chung tình 
Nhớ em anh nguyện chúng mình yêu nhau
Nhớ em cái nhớ dâng trào
Trời mưa ướt áo lệ. trào bờ mi
Nhớ em gối mộng tình si
Nhớ em từ thuở xuân thì Nhớ em...»

(Nhớ Em 16- Việt Hải)
Em mười sáu duyên dáng bờ môi
Trao nhau môi mềm hồn say đắm
Hôn một lần mãi mãi tình em
Chỉ một lần giết chết đời anh
Ôi, chỉ một lần giết chết đời anh
(Nụ hồng môi em - Việt Hải)
 
Có những nụ hôn tình tứ nhẹ nhàng của thuở mới quen nhau cỏn mang nhiều e thẹn ngại ngùng. Nhưng cũng có những nụ hôn cháy bỏng của đôi tình nhân, ta hôn em như uống vị ngọt môi em thơm nụ tình nồng nàn.
 
Em về hiện dáng đáy ly,
Môi son để lại vành ly sờ sờ,
Nâng ly anh uống tình thơ,
Ôi sao ngọt lịm thẫn thờ tình anh,

Uống môi em ngọt mộng lành,
Môi hồng nhung nhớ đượm thành tình ta,
Đường tình dẫu có quá xa,
Dù xa biết mấy đậm đà nhớ nhung,

Đường tình dẫu có bão bùng,
Môi, bờ môi ấy hẹn cùng bờ môi.

"Uống Môi Em Ngọt", Việt Hải)
 
Tôi thường đùa bảo anh sao giống như một chuyên gia về tâm lý học về tình cảm có nhiều nụ hôn đến thế. Anh gởi trả lời tôi rằng nụ hôn là ngôn ngữ của yêu thương mặn nồng, trong lãnh vực tình yêu thi nụ hôn cần hiện hữu như lời khuyên của tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan. Và tôi suy luận anh là hiện thân của tình yêu thương như ý nghĩ của tôi, thì ắt chị Việt Hải sẽ hạnh phúc lắm. Anh email từ Los Angeles cho tôi bài viết đăng trong trang Trinh Nữ bài "Hãy Nói Lời Yêu Thương". Bài viết gồm nhiều đoạn thơ tình trích dẫn thơ của anh.
 
"Tình yêu theo kịch tác gia Jean Francois Regnard là: "Khi tình yêu gióng tiếng lòng thì lý trí lặng câm". Khi bờ môi đi tìm cảm giác nhớ nhung thì không gian của nỗi nhớ chỉ còn là sự suy tư của những nụ hôn vương vấn theo làn gió.

“Em về tôi gửi nụ hôn
Hôn bay theo gió mấy hồn tương tư
Em về tôi gửi tình thư
Thư gần môi nhớ tình như dạt dào”
(Gửi Môi Theo Gió,VHla)

Nhà văn Anh John Stuart Hoffman có câu nói bất hủ: "Khi con tim tràn đầy thì đôi môi phải mở ra". Câu nói chân thật, tình tự nhất trong yêu thương vẫn là nụ hôn cho bao xúc cảm.

“Môi em ngần ấy dễ thương
Để  anh say đắm vấn vương tâm hồn
Chiều nay lòng bỗng bồn chồn
Bởi vì môi ấy lỡ hôn anh rồi

Thôi rồi nếu đã hôn môi
Xin hôn thắm thiết mãi thôi nhớ hoài
Ngất ngây giây phút kéo dài
Thảo nào ta mãi hôn hoài môi yêu.
(Môi yêu, VHla)
 
Tóm lại, tình yêu trong cuộc sống là nhu cầu cho sự tồn tại của con người, nó sẽ vô cùng quan trọng cho nguồn cảm tác của giới văn thơ, âm nhạc hay các bộ môn nghệ thuật. Nó có thể được biểu hiện bằng những núi cao sông dài, nó như ánh tà dương chờ đợi khi con người yêu nhau, hay nó có thể như ánh sao hôm nhung nhớ trên nền trời với muôn ngàn tinh tú.

Nó là vũ trụ quan cho sự thương yêu bất tận. Trong một ý niệm nào đó nó cần được sự chia xẻ và cảm thông, cũng như để chăm sóc và nuôi nấng tình yêu lâu bền hơn theo thời gian như cựu tổng thống Ronald Reagan đã từng khuyên con trai ông, Michael Reagan mỗi ngày nên nói lời yêu thương với người phối ngẫu Colleen bằng câu nói đơn giản nhưng chân tình là: “I Love you”, ít nhất một lần.
Do đó xin hãy nói lời yêu thương với người bạn tri âm cho cuộc sống thêm thi vị, cho hạnh phúc thêm đắm say và cho con tim thêm nồng nàn, bạn nhé.
Việt Hải Los Angeles"
 
Có những bài anh viết thật táo bạo, rất "nổi loạn". Nhưng cũng có những bài anh viết có chiều sâu trong tâm hồn. Anh chia sẻ cho người đọc những mối tình dỡ dang, trái ngang mặn nồng đong đầy nước mắt nhưng cao thượng. Những cuộc chia tay đau lòng nhưng không ai oán hận ai cũng giống như lời trong bài hát "Adieu sois heureuse" của ca sĩ Art Sullivan hát mà anh nói là anh hằng ưa thích:
 
Adieu, sois heureuse
Adieu et bonne chance
Avec celui que ton cœur à choisir
Adieu sois heureuse
Adieu et bonne chance
Avec celui qui t'emmène, aujourd'hui…
 
Tạm biệt, ta trao em lời chúc phúc
Tạm biệt, ta gưỉ em ngàn may mắn
Với người mà trái tim em sẽ chọn
Hãy sống hạnh phúc, chào tạm biệt
Muôn vàn may mắn, chào tạm biệt
Em về với người…
Bỏ ta hôm nay…
(Bích Phượng Paris phỏng dịch)
 
Có một điểm càng làm tôi với anh gần gũi hơn là cả tôi và anh đều yêu thích âm nhạc. Tôi thích dương cầm lắm. Từ những dòng nhạc cổ điển như những khúc giao hưởng của Beethoven, Chopin, rồi đến những khí cụ hòa tấu như những làn hơi não nề tha thiết của saxophone, trumpet va violon chúng tôi đều cảm nhận như nhau. Anh dẫn tôi vào thế giới âm nhạc của anh như Paul Anka với bài ca bất hủ "I can’t stop loving you", "I don't like to sleep alone"  hay "Put your head on my shoulder" hay Carpenters với bài ca "Killing me softly with his song", nhạc của nữ ca nhạc sĩ nổi tiếng Roberta Flack hay bài ca lắm trữ tình mà tôi rất thích ngày xưa "Love me with all your heart" của Agnetha Faltskog, do Cathy Huệ hát thật tuyệt vời. Có một điều thật tương hợp vì anh rất thích nghe tiếng hát thanh trong như pha lê của cố ca sĩ tài danh Trung Hoa là Đặng Lệ Quân. Thật ra trong thập niên đầu 80 tại nhiều xứ Á châu thích giọng ca truyền cảm nhạc Hoa của Đặng Lệ Quân thì cô được xem là một hiện tượng nổi bật trong nền nhạc tình nhẹ nhàng của người Trung Hoa. Năm ngoái tôi có dịp đi nghỉ hè bên Trung Quốc rồi mang về mấy dĩa nhạc karaoké mua tại Thượng Hải. Tôi không biết tiếng Hoa nhiều cho nên chỉ lấy mấy cuốn có chữ "Top hits of Teresa Teng" mà thôi. Không ngờ những dĩa hát tôi đem về đều là của Đặng Lệ Quân hát. Trùng hợp là tôi được biết anh đã sưu tầm nhiều dĩa hát Đặng Lệ Quân như tôi có, tiếc rằng nhân tài thường lại ra đi quá sớm.
Anh có viết một bài nhận xét về tác giả và tác phẩm mà tôi rất thích về phim "Dr. Zhivago", một đại tác phẩm của thế giới qua ngòi bút của thi văn hào Boris Pasternak, đã từng chinh phục sự hâm mộ của thế giới tự do, khi sang Pháp tôi xem lại phim này vài lần, bài viết của anh cho độc giả nhiều chi tiết lý thú.
Nói chung thì anh Việt Hải hoạt động nhiều về văn chương, anh làm thơ, anh viết văn. Trong nét bút anh viết như đã trình bày chủ đề khá đa dạng. Bạn bè anh nhiều, người hâm mộ anh có lẽ cũng nhiều. Trong tình bạn văn chương băng đại dương tôi cầu chúc anh nhiều thành công trên con đường anh chọn lựa.
 
 Bích Phượng Paris
 Viết tặng anh VHLA, 15/5/2006